بررسی اثرات زیست‌محیطی گردشگری بر جامعه روستا شهر تاریخی رادکان

گردشگری سومین صنعت دنیا شناخته شده است و ارتباط آن با محیط، مشکلات زیست محیطی را در روستاهای توریستی افزایش داده است؛ ازجمله تخریب و آلودگی خاک، تغییر کاربری، افزایش قیمت زمین و... با توجه به پیوند روستا با طبیعت ضرورت حفاظت از محیط زیست مشهود می باشد. مسائل محیط زیست ازجمله مسائل اجتماعی است که درنتیجه شرایط عینی و قابل شناسایی می باشد. در این تحقیق سعی گردیده اثرات مثبت و مخرب محیطی گردشگری در روستا شهر تاریخی رادکان بررسی گردد. این پژوهش ازنظر هدف توصیفی، تحلیلی وکاربردی و از نوع تحقیقات پیمایشی مبتنی بر پرسشنامه است. ابزارهای مورد استفاده جهت گردآوری اطلاعات پرسشنامه محقق ساخته در قالب طیف لیکرت می باشد. جامعه آماری بر مبنای فرمول کوکران تعداد 300 نفر به عنوان حجم نمونه انتخاب شده است جهت تجزیه وتحلیل داده ها از نرم افزار (spss) و جهت تهیه نقشه از نرم افزار (gis) استفاده گردید. با توجه به اینکه این شاخص ها از توزیع نرمال برخوردار نمی باشند، از آزمون ویلکاکسون یک نمونه ای استفاده شده است؛ بالاخره با توجه به نتایج به دست آمده به طور خلاصه، می توان گفت، عواملی مانند آلودگی محیط زیست و تغییر کاربری اراضی از نتایج منفی گردشگری در روستاهای رادکان هستند که پاسخ ها به طور معناداری مخالف با عدد 3 بوده و نشان دهنده تاثیرات منفی و مخرب این عوامل است در مقابل، دو عامل دیگر یعنی جمع آوری بهداشتی زباله ها و فضولات و حفاظت از طبیعت و محیط اطراف در سطح روستا، دارای میانه ای بالاتر از 3 هستند که نشان دهنده تاثیرات مثبت و مفید این عوامل در نظر پاسخ دهندگان است. با استفاده از آزمون نا پارامتری فریدمن، رتبه بندی عوامل زیست محیطی نشان می دهد که مناظر طبیعی، هوای پاک و جذابیت های کشاورزی و تاریخی به عنوان مهم ترین عوامل مثبت زیست محیطی گردشگری شناخته می شوند. در نهایت با توجه به تحلیل نتایج، پیشنهادات کاربردی ارائه شده است.

investigating the environmental impacts of tourism on the rural community of the historical city of radkan

tourism is the third-largest industry in the world, and its interaction with the environment has exacerbated environmental issues in tourist villages, such as soil degradation, pollution, land use changes, and rising land prices. given the close connection between villages and nature, the need to protect the environment is evident. environmental challenges are among the social issues that are tangible and measurable. this research aims to examine the positive and negative environmental effects of tourism in the village of the historical city of radkan. the study is descriptive, analytical, and applied in purpose, utilizing a survey-based approach through a researcher-made questionnaire designed on a likert scale. the statistical population consisted of 300 individuals, selected as the sample size using cochran’s formula. data analysis was performed using the spss software, while gis software was employed to prepare maps. since the indicators lacked a normal distribution, the one-sample wilcoxon test was used for analysis. the results indicated that factors such as environmental pollution and land use changes are among the negative impacts of tourism in radkan villages, with responses significantly deviating from the neutral value of 3, highlighting the destructive effects of these factors. conversely, factors such as the sanitary collection of garbage and waste and the protection of nature and the surrounding environment were rated positively, with medians higher than 3, reflecting their beneficial effects as perceived by respondents. using the friedman non-parametric test, the ranking of environmental factors showed that “natural landscapes,” “clean air,” and “agricultural and historical attractions” were recognized as the most important positive environmental factors of tourism. based on these findings, practical recommendations are provided to mitigate negative effects and enhance positive outcomes.