>
Fa   |   Ar   |   En
   بررسی کودتای 28 مرداد 1332 براساس نظریه والراشتاین  
   
نویسنده رادمرد محمد ,حجازی نصرالله
منبع جامعه شناسي تاريخي - 1395 - دوره : 8 - شماره : 2 - صفحه:39 -59
چکیده    کودتای 28 مرداد از نقاط عطف تاریخ معاصر ایران است. درباره این رویداد تاکنون مقالات و کتاب‌های بسیاری نگاشته شده ‌است. نوشتار پیش‌رو برآن است تا از منظری متفاوت به بررسی این رویداد بپردازد. یکی از نظریاتی که از سطحی کلان و براساس رویکردها و مبانی فرانظری انتقادی به پدیده‌های اجتماعی، اقتصادی و سیاسی می‌نگرد نظریه «نظام جهانی» والراشتاین است. بر این اساس مطالعه کنونی در تلاش است تا با رویکردی تازه و در چارچوب این نظریه به تحلیل کودتای 28 مرداد بپردازد و به‌طور خاص به این پرسش پاسخ دهد که آیا می‌توان با استفاده از نظریه «نظام جهانی» وقوع کودتا و سقوط مصدق را تبیین کرد؟ به اعتقاد نویسندگان این مقاله براساس دو مولفه از نظریه والراشتاین، یعنی «حفظ رابطه استثماری» (حفظ نابرابری در عرصه جهانی) و «کنترل بر مواد خام» از سوی کشورهای مرکز و به‌طور ویژه هژمون جهانی، می‌توان چرایی وقوع کودتای آمریکایی انگلیسی علیه مصدق را تبیین کرد. این مقاله ضمن بیانی کوتاه از نظریه والراشتاین، در دو قسمت جداگانه، دو مولفه یادشده را بر زمینه‌های کودتای 1332 تطبیق می‌دهد و وقوع کودتا را در چارچوب این نظریه تحلیل می‌کند.
کلیدواژه کودتای 28 مرداد، ایران، مصدق، نظریه نظام جهانی
آدرس دانشگاه تربیت مدرس, گروه علوم سیاسی, ایران, دانشگاه حکیم سبزواری, گروه علوم سیاسی, ایران
پست الکترونیکی snhejazi@gmail.com
 
   An Investigation into 1953 Iranian Coup According to Wallerstein’s Theory  
   
Authors Radmard Mohammad ,Hejazi Sayyed Nasrallah
  
 
 

Copyright 2023
Islamic World Science Citation Center
All Rights Reserved