برآورد ارزش اصلاحی ویژگی‌های بلال در ذرت بر اساس نشانگرهای snp در شرایط کمبود روی

یکی از کارهای مهم در برنامه‌های به­نژادی، اطلاع از نحوه عمل و میزان اثر ژن‌ها جهت دستیابی به ارقام گیاهی با بازدهی بالا است. در این تحقیق 93 ژنوتیپ ذرت در قالب طرح آلفا لاتیس با دو تکرار در دو شرایط محیطی نرمال (استفاده از کود سولفات روی) و کمبود روی (عدم استفاده از کود سولفات روی) بررسی و ارزش اصلاحی ویژگی‌های بلال ذرت با استفاده از نشانگرهای snp از طریق بهترین پیش‌بینی نااریب خطی (blup) برآورد شدند. نتایج نشان داد که برای صفت طول بلال ژنوتیپ‌های ma039 (هر دو شرایط محیطی)، ma043 (محیط نرمال)، ma100 (محیط کمبود روی)، ma113 (محیط نرمال) و ma119 (محیط نرمال)؛ برای صفت تعداد دانه در ردیف ژنوتیپ ma043 (محیط نرمال)؛ صفت قطر بلال ژنوتیپ‌های ma039 (محیط کمبود روی)، ma043 (محیط نرمال)، ma048 (محیط کمبود روی)؛ صفت عملکرد اقتصادی ژنوتیپ‌های ma044 (محیط نرمال)، ma100 (محیط کمبود روی)؛ و صفت تعداد دانه در بلال ژنوتیپ‌های ma037 (محیط کمبود روی)، ma043 (محیط نرمال)، ma100 (هر دو شرایط محیطی)، ma113 (محیط نرمال) و ma119 (محیط نرمال) دارای ارزش اصلاحی معنی‌دار بودند. با در نظر گرفتن مجموع ارزش اصلاحی کل صفات مورد مطالعه، بالاترین ارزش اصلاحی در شرایط کمبود روی در ژنوتیپ­های ma072, ma111, ma055, ma104, ma019 و در شرایط نرمال در ژنوتیپ­های ma111, ma031, ma036, ma034 , ma035,  ma079 مشاهده شد. ژنوتیپ ma111 تنها ژنوتیپی بود که در هر دو محیط نرمال و کمبود روی بالاترین ارزش اصلاحی را به خود اختصاص داد و به عنوان ژنوتیپ امیدبخش برای صفات مورد مطالعه معرفی می­شود. با توجه به نتایج حاصل از این تحقیق، می‌توان از ژنوتیپ‌های‌ با ارزش اصلاحی مثبت و معنی‌دار (ma039, ma100, ma113, ma119, ma048, ma044, ma037) به عنوان والدین مطلوب در به‌نژادی صفات مورد نظر استفاده نمود. صفت تعداد دانه در بلال در هر دو محیط نرمال و کمبود روی دارای بالاترین وراثت‌پذیری بود بنابراین گزینش بر پایه فنوتیپ در اصلاح این صفت باعث افزایش بازده گزینش می‌شود. 

estimating the breeding value of ear characteristics in maize based on snp markers in zinc deficit conditions

understanding the genetic architecture of yield-related traits is essential in breeding high-performing crop varieties. this study evaluated 93 maize genotypes under two environmental conditions—zinc-sufficient (with znso₄) and zinc-deficient (without znso₄)—using an alpha lattice design with two replications. breeding values for ear traits were estimated using snp markers and the best linear unbiased prediction (blup) method. several genotypes exhibited significant breeding values for key traits. for ear length, genotypes ma039 (in both environments), ma043 and ma113 (in normal conditions), and ma100 (under zinc deficiency) showed high potential, with ma119 also performing well under normal conditions. for the number of seeds per row, ma043 stood out in the zinc-sufficient environment. in terms of ear diameter, ma039 and ma048 were notable under zinc-deficient conditions, while ma043 performed best under normal conditions. for economic yield, ma044 was prominent in normal conditions and ma100 under zinc deficiency. finally, for the number of seeds per ear, ma037 excelled under zinc-deficient conditions, while ma043, ma100, ma113, and ma119 showed strong performance under normal conditions, with ma100 also performing well under deficiency. when considering total breeding value across all traits, the top-performing genotypes under zinc-deficient conditions were ma072, ma111, ma055, ma104, and ma019. under normal conditions, ma111, ma031, ma036, ma034, ma035, and ma079 had the highest total breeding values. several genotypes, including ma039, ma100, ma113, ma119, ma048, ma044, and ma037, demonstrated positive and significant breeding values across multiple traits, making them strong candidates for use as parents in hybridization programs due to their additive genetic effects. notably, ma111 had the highest total breeding value in both normal and zinc-deficient environments, making it a promising genotype for further breeding efforts. heritability analysis revealed that the number of seeds per ear had the highest heritability in both conditions, indicating that this trait is highly responsive to selection and can significantly enhance breeding efficiency when selected based on phenotype