تحلیل گفتمانی «تبلیغ دین» در منظومه فکری آیت‌‌الله العظمی خامنه‌‌ای

مقاله حاضر به دنبال فهم چگونگی و کیفیت تبلیغ دین اسلام در نظام اندیشگی آیت‌‏الله العظمی خامنه‏‌ای است. ایشان این مفروض را در نظر دارند که میان تبلیغ دین اسلام و آموزه‏‌های انقلاب اسلامی تفاوتی وجود ندارد چرا که هدف از وقوع انقلاب اسلامی و استقرار جمهوری اسلامی، تبلیغ دین به‌مثابه‏ سبک زندگی فردی و اجتماعی است که نقدی جدی بر مدرنیته غرب و حیات عرفی‏‌گرایانه است. پرسش اصلی مقاله مبتنی بر روش تحلیل انتقادی گفتمان فرکلاف (توصیف، تبیین و تفسیر) صورت‌بندی شد: «آیت‏‌الله العظمی خامنه‏‌ای در سه سطح توصیف، تبیین و تفسیر چه نگرشی به تبلیغ دین دارد؟» رهبر انقلاب اسلامی با مخاطب قرار دادن حوزه و طلاب علوم اسلامی، آنان را به‌عنوان عاملیت اصلی تبلیغ دین معرفی می‏کند. هدف نوشتار، بررسی رویکرد تبلیغ دین در نظر رهبر انقلاب است. روش گردآوری مطالب از نوع کتابخانه‌‏ای و اسنادی است. مقاله، گزیده‌‏ای از سخنان رهبر انقلاب در 21 تیر 1402 را به‌عنوان «متن منتخب» برای تحلیل گفتمان تبلیغ در نظر گرفته است. یافته‌‏های تحقیق نشان می‏‌دهد متن منتخب، از منظر شکلی و محتوایی، نطقی کامل، امیدوارکننده و درعینِ‌حال انتقادی است و با توصیف وضعیت موجود، و اعلام مبانی و اثرپذیری از گفتمان انقلاب اسلامی، رویکرد راهبردی داشته و در پی اثربخشی گفتمانی است. در این متن رهبر انقلاب اسلامی، تبلیغ به روش‏‌های سنتی را مورد نقد قرار داده و از ضرورت تمسک به روش‌‏های جدید سخن گفته است. همچنین تبلیغ را مهم‏ترین نقش حوزه‏ علمیه و روحانیت شیعه به عنوان سوژگان گفتمانی می‏‌داند که باید بر اساس شناخت صحیح و تحقیقات علمی کافی صورت پذیرد. 

discourse analysis of propagating religion in the intellectual system of ayatollah khamenei

this article seeks to understand the nature and quality of propagating the religion of islam in ayatollah khamenei’s intellectual system. he assumes that there is no difference between propagating the religion of islam and the teachings of the islamic revolution; because the goal of the islamic revolution and the establishment of the islamic republic is to propagate religion as an individual and social lifestyle, which is a serious criticism of western modernity and secular life. the main question of the article was formulated based on the method of critical analysis of the discourse of fairclough (description, explanation, and interpretation): what is ayatollah khamenei’s attitude towards propagating religion at the three levels of description, explanation, and interpretation? by addressing the seminary and students of islamic sciences, the leader of the islamic revolution introduces them as the main agents of propagating religion. the purpose of the article is to examine the approach to propagating religion as viewed by the leader of the revolution. the method of collecting materials is librarian and documentary-based. the article considers an excerpt from the speech of the leader of the revolution on 21 tir 1402 as the selected text for analyzing the discourse of propaganda. the research findings show that the selected text is a complete, hopeful and at the same time critical speech from a formal and content perspective, and by describing the current situation and announcing the foundations and effectiveness of the discourse of the islamic revolution, it has a strategic approach and seeks to be effective in the discourse. in this text, the leader of the islamic revolution criticized propaganda using traditional methods and spoke of the necessity of adhering to new methods. also, propaganda is considered the most important role of the seminary and the shiite clergy as subjects of discourse that must be carried out based on correct understanding and sufficient scientific research.