شاخصه‌شناسی تاریخ‌نگاری انگلیسی و تولید روایت‌های وارونه در ثبت تحولات ایران معاصر

مسئله‌ای که این تحقیق به دنبال پاسخ به آن است، بررسی برخی از شاخصه‌های تاریخ‌نگاری انگلیسی در نحوه روایت تاریخ معاصر ایران است. انگلیسی‌ها برای ادوار مختلف ایران، چه ایران قبل از اسلام، چه ایران اسلامی و چه تاریخ معاصر ایران تا آنجایی که توانسته‌اند، تاریخ نوشته‌اند. مطالعه آثار و نوشته‌های تاریخ‌نویسان انگلیسی ما را به شاخصه‌هایی می‌رساند که در اکثر این آثار نیز تکرار شده و در مجموع دلالت بر سبکی از تاریخ‌نگاری دارد که آن را «تاریخ‌نگاری انگلیسی» می‌نامیم. این روش تاریخ‌نگاری چند معیار و شاخصه مهم دارد: «غلبه نگاه منفعت‌طلبانه و استعماری»، «ثبت کوچکترین جزئیات با هدف افزایش دایره اطلاعات»، «مراقبت نسبت به عدم افشای نقش انگلیس در حوادث»، «خائن معرفی کردن خادمین ملت و بالعکس» و موارد دیگری که بیش از ده مورد را شامل می‌شود. در نوشته حاضر به دو مورد از مهم‌ترین این شاخصه‌ها یعنی «نگاه استعماری» و «اشراف اطلاعاتی» همراه با بیان مصادیق متعدد از منابع و گزارش‌های انگلیسی درباره ایران معاصر می‌پردازیم.

characteristics of english historiography and the production of reverse narratives in recording the developments of contemporary iran

the issue that this research seeks to answer is the study of some characteristics of english historiography in the way it narrates contemporary iranian history. the english have written history for different periods of iran, whether pre-islamic iran, islamic iran, or contemporary iranian history, to the extent that they were able to. studying the works and writings of english historians leads us to characteristics that are repeated in most of these works and, overall, indicate a style of historiography that we call english historiography. this historiographical method has several important criteria and characteristics: “the dominance of a self-interested and colonialist perspective”, “recording the smallest details with the aim of increasing the circle of information”, “careful not to reveal the role of england in the events”, “denoting the servants of the nation as traitors and vice versa” and other cases that include more than ten cases. in the present article, we will discuss two of the most important of these characteristics, namely “colonial perspective” and “intelligence aristocracy”, along with numerous examples from english sources and reports about contemporary iran.