حجاب و نقش آن در قدرت گفتمانی نظم بین‌الملل اسلامی

کارکرد ارزش‌ها، هنجارها و فرهنگ در ساخت ذهنیت، هویت، و رفتار جوامع باعث گردیده است تا نقش این امور به‌مثابه قدرت نرم در دیپلماسی عمومی موردِتوجه اندیشمندان حوزه سیاست خارجی قرار گیرد. در این میان حجاب به‌عنوانِ نماد برجسته گفتمان اسلامی در چند دهه گذشته توانسته است نقش ویژه‌ای در تولید قدرت نرم گفتمانی در عرصه بین‌الملل ایفا نماید. به‌گونه‌ای‌که واکنش جدی قدرت‌های بزرگ در تقابل و به حاشیه راندن عاملان آن را به‌همراه داشته است. این واقعیت نشانگر ظرفیت حجاب به‌عنوانِ عنصر فرهنگی و ابزاری موثر برای ارتقای قدرت نرم و اهداف دیپلماسی عمومی گفتمان اسلامی است. نوشتار حاضر در پاسخ به این سوال که حجاب اسلامی چگونه موجب تقویت دیپلماسی عمومی و قدرت نرم گفتمان اسلامی در نظام بین‌الملل می‌شود به بررسی این ایده می‌پردازد که حجاب اسلامی به‌مثابه نماد گفتمانی و رسانه ارتباطی از طریق هویت‌سازی، ارتباط غیرکلامی و ایجاد کنش جمعی موجب بسط نظام گفتمانی در برابر گفتمان‌های رقیب گردیده و در نتیجه موجب تقویت دیپلماسی عمومی و قدرت نرم گفتمان اسلامی می‌شود. بازخوانی ظرفیت حجاب در نهادینه کردن ارزش‌های فرهنگی گفتمانی، ارتقای قدرت نرم و تقویت دیپلماسی عمومی از مهم‌ترین دستاوردهای این نوشتار است. روش پژوهش کیفی و تبیینی و با استفاده از داده‌های اسنادی‌ است.

hijab and its role in the discursive power of the islamic international order

the function of values, norms, and culture in constructing the mentality, identity, and behavior of societies has led to the role of such matters as soft power in public diplomacy being considered by scholars in the field of foreign policy. in the meantime, hijab, as a prominent symbol of islamic discourse, has been able to play a special role in producing discursive soft power in the international arena in the past few decades to such an extent that it has led to a serious reaction from the great powers in confronting and marginalizing its supportors. this fact indicates the capacity of hijab as a cultural element and an effective tool for promoting soft power and the goals of public diplomacy of islamic discourse. in response to the question of how the islamic hijab strengthens public diplomacy and the soft power of islamic discourse in the international system, this article examines the idea that the islamic hijab, as a discursive symbol and communication medium, through identity formation, nonverbal communication, and collective action, expands the discursive system against competing discourses, thereby strengthening public diplomacy and the soft power of islamic discourse. rereading the capacity of the hijab in institutionalizing cultural values of discourse, promoting soft power, and strengthening public diplomacy is one of the most important achievements of this article. the research method is qualitative and explanatory, using documentary data.