تدوین چهارچوب ارتقای زیست‌پذیری در مجتمع‌های مسکونی معاصر با کاربست مدل معماری بیوفیلیک(مجتمع‌های منتخب شهر قزوین)

بیان‌مسئله: ارتقای زیست‌پذیری در مجتمع‌های مسکونی به‌دلیل افزایش تراکم شهری و تغییرات محیطی یکی از چالش‌های مهم طراحی شهری شده است. معماری بیوفیلیک رویکردی نوین است که با ایجاد ارتباط میان انسان و طبیعت، زمینه‌ساز بهبود کیفیت زندگی و سلامت روانی ساکنان می‌شود. بنابراین به‌کارگیری مدل معماری بیوفیلیک می‌تواند نقش کلیدی در بهبود زیست‌پذیری مجتمع‌های مسکونی معاصر داشته باشد.هدف پژوهش: این پژوهش با رویکردی کمی- کیفی مبتنی‌بر روش تحلیل نحو فضا به ارزیابی تطبیقی شیوه‌های طراحی مجتمع‌های مسکونی معاصر با اولویت‌دادن به راهبرد بیوفیلیک در ارتقای زیست‌پذیری مسکن می‌پردازد.  روش پژوهش: روش پژوهش استدلال منطقی و قیاسی است که با شبیه‌سازی نمونه‌های منتخب (شش مجتمع مسکونی شهر قزوین) در نرم‌افزار دپت‌مپ، اثرگذاری شیوه‌های ترکیب توده/ فضا را بر مولفه‌های زیست‌پذیری مبتنی‌بر بیوفیلیا خوانش می‌کند. بررسی تطبیقی شامل شش گونۀ متمایز ترکیب فضایی ساختمان‌ها و محوطه به‌ کمک شاخص‌های اتصال، هم‌پیوندی، هم‌پیوندی بصری و آنتروپی و نیز تطبیق دو نمونه از پلان‌های تیپ طبقات به‌ کمک شاخص‌های اتصال، عمق و هم‌پیوندی است. نتیجه‌گیری: تحلیل نتایج در دو سطح پلان تیپ طبقات و سایت‌پلان نشان‌دهندۀ همبستگی مثبت این شاخص‌ها با مولفه‌های بیوفیلیایی شامل دسترسی به طبیعت، دیدهای سبز و کیفیت تعاملات اجتماعی است. دستاورد پژوهش تدوین راهکارهای ارتقای زیست‌پذیری برحسب وضعیت شاخص‌ها و شیوۀ طراحی در نمونه‌های مطالعه و ارائۀ چهارچوبی کاربردی برای معماران و برنامه‌ریزان شهری در طراحی فضاهای مسکونی زیست‌پذیر است.

developing a framework for enhancing livability in contemporary residential complexes through the application of the biophilic architecture model

problem statement: enhancing livability in residential complexes has become one of the major challenges of urban design due to increasing urban density and environmental changes. biophilic architecture is a contemporary approach that, by creating a connection between humans and nature, contributes to improving the quality of life and the mental well-being of residents. therefore, applying the biophilic architecture model can play a key role in improving the livability of contemporary residential complexes.research objective: this study employed a mixed quantitative–qualitative approach based on space syntax analysis and conducted a comparative evaluation of the design methods of contemporary residential complexes, emphasizing biophilic strategies for enhancing housing livability.research method: the research method is logical and deductive reasoning. by simulating selected case studies (six residential complexes in the city of qazvin) in the depthmap software, the study interprets the impact of mass/space composition methods on livability components based on biophilia. the comparative analysis includes six distinct spatial composition types of buildings and open spaces using the indicators of connectivity, integration, visual integration, and entropy, as well as the comparison of two typical floor plans using the indicators of connectivity, depth, and integration.conclusion: the analysis of results at both the typical floor plan and site plan levels demonstrates a positive correlation between these indicators and biophilic components such as access to nature, green views, and the quality of social interactions. the main achievement of this paper is the development of strategies for improving livability according to the status of indicators and design approaches in the studied cases, and the presentation of a practical framework for architects and urban planners in designing livable residential spaces.