تحلیل یکپارچه شاخص‌های نور روز در طراحی مسکن سالمندان(نمونۀ‌ موردی شهر اصفهان)

بیان مسئله: در اقلیم گرم‌وخشک، بهره‌گیری موثر از نور طبیعی یکی از عوامل کلیدی در ارتقاء کیفیت زندگی سالمندان محسوب می‌شود؛ زیرا نور روز علاوه‌بر اثرات فیزیولوژیکی و روانی، در کاهش وابستگی به نور مصنوعی نیز نقش دارد. با این حال، بسیاری از سکونتگاه‌های سالمندان در این اقلیم از نظر دستیابی به استانداردهای روشنایی طبیعی با چالش‌هایی مواجه‌اند. هدف پژوهش: تحلیل کمی شاخص‌های کلیدی نور روز شامل «درصد روزهای قابل قبول نور (da)»، «کفایت روشنایی خودکار (sda)»، «بهره‌مندی مفید از نور (udi)» و «ضریب دید آسمان (svf)» در نمونه‌هایی از مسکن سالمندان در شهر اصفهان است. برای دستیابی به این هدف، داده‌های میدانی با استفاده از لوکس‌متر در ساعات مختلف روز جمع‌آوری و سپس با شبیه‌سازی دقیق در نرم‌افزارهای dialux و ladybug اعتبارسنجی شدند.روش پژوهش: در این تحقیق، با ترکیب رویکرد میدانی (اندازه‌گیری نور محیط با لوکس‌متر در ساعات مختلف روز) و شبیه‌سازی‌های دقیق با استفاده از نرم‌افزارهای dialux و ladybug، شرایط نوری فضاهای مورد بررسی ارزیابی شده‌اند.نتیجه‌گیری: نتایج نشان داد که بسیاری از فضاهای مورد بررسی از نظر شاخص‌های da و sda در سطح مطلوب قرار ندارند، در حالی که بخش‌هایی محدود توانستند نور طبیعی را دربازۀ مناسب udi (100 تا 3000 لوکس) تامین کنند. همچنین مقادیر svf در برخی فضاها، به‌ویژه در بخش‌های شمالی یا تحت تاثیر سایه‌اندازی عناصر بیرونی، پایین‌تر از حدود استاندارد بود. جمع‌بندی یافته‌ها بیانگر آن است که طراحی فعلی سکونتگاه‌های سالمندان در اقلیم گرم‌وخشک با الزامات نوری این گروه هم‌خوانی کامل ندارد.

integrated analysis of daylight metrics in elderly housing design (a case study of isfahan)

problem statement:  in hot–arid climates, effective use of natural daylight is one of the key factors in improving the quality of life for the elderly, as daylight not only has physiological and psychological benefits but also reduces dependence on artificial lighting. however, many elderly housing complexes in this climate face challenges in meeting natural lighting standards.research objective: the aim of this study is to quantitatively analyze key daylight performance indicators including daylight autonomy (da), spatial daylight autonomy (sda), useful daylight illuminance (udi), and sky view factor (svf) in selected elderly housing units in the city of isfahan. to achieve this goal, field data were collected using a lux meter at different times of day and then validated through precise simulations in dialux and ladybug software.research method: this study combines a field-based approach (measuring ambient light with a lux meter at various times of the day) with detailed simulations conducted using dialux and ladybug to evaluate the daylighting conditions of the examined spaces.conclusion:  the results showed that many of the studied spaces do not meet desirable levels in terms of da and sda, although a limited number of areas were able to provide natural light within the optimal udi range (100–3000 lux). moreover, svf values in some spaces particularly in northern zones or areas affected by external shading elements were lower than standard thresholds. overall, the findings indicate that the current design of elderly housing in hot–arid climates does not fully align with the daylighting requirements of this population group.