بازنمایی اقتدار رضا شاه در چشم‌انداز یادبودی شهرهای عصر پهلوی دوم(نمونه موردمطالعه: میدان رضا شاه شهر دزفول)

بیان مسئله: میدان و مجسمۀ رضا شاه دزفول، یکی از میادین متعدد رضا شاهی بود که در دورۀ پهلوی‌ دوم، در مراکز شهری سراسر کشور توسعه یافتند. مسئلۀ پژوهش این است که آیا می‌توان این میادین را به‌عنوان بیانیه‌هایی برای حضور، اقتدار و مشروعیت‌‌بخشی به پادشاهی پهلوی در چشم‌انداز شهری آن زمان محسوب کرد؟ این امر چگونه محقق شده است؟هدف پژوهش: این پژوهش با خوانشی انتقادی نقش و جایگاه میدان رضا شاه دزفول و چگونگی بهره‌گیری از آن به‌عنوان یک یادمان مشروعیت‌‌بخش و تثبیت‌کنندۀ قدرت را بررسی و تحلیل کرده است.روش پژوهش: با رویکردی متنی، میدان رضا شاه بررسی‌ و به پیوندهای بینامتنی آن با فضای پیرامونی‌‌اش توجه شده است. سپس این چشم‌انداز یادبودی با بهره‌گیری از رویکرد شمایل‌‌نگارانه تحلیل شده است.نتیجه‌‌گیری: با بررسی تطبیقی می‌توان گفت  میان ویژگی‌‌هایی که محمدرضا شاه از پدرش توصیف کرده است با ویژگی‌‌های نشانه‌‌شناختی میدان رضا شاه، مطابقت زیادی وجود دارد. در واقع تولید یک تصویر مقتدرانه از رضا شاه در دوران پادشاهی محمدرضا شاه، پاسخی به نیازهای شاهِ جوان برای ایجاد اقتدار و مقبولیت عمومی با استفاده از خاطرۀ عمومی پدر و جایگاه نمادین او بوده است. این فرایند را می‌توان «وام‌‌گیری  اقتدار» نامید؛ به‌‌این معنا که پهلوی دوم در دهه‌‌های آغازین حکومت خود برای تثبیت جایگاه متزلزلش، میادین رضا شاهی را تبدیل به کانون اصلی مشروعیت‌‌بخشی خود کرده بود تا تصویری منطبق بر نیازهای سیاسی آن دوران را به مردم ارائه کند. 

representation of reza shah’s authority in the memorial landscape of pahlavi-era cities: a case study of reza shah square in dezful

problem statement: reza shah square and its equestrian statue in dezful were among the numerous commemorative spaces constructed during the second pahlavi era in urban centers across iran. this study posits a central research question: can these squares be interpreted as deliberate assertions of the pahlavi monarchy’s presence, authority, and legitimization within the contemporary urban fabric? if so, through what mechanisms was this achieved?research objective: this study critically examines the role and significance of reza shah square in dezful, analyzing its function as a monument of legitimization and an instrument for the consolidation of political power.research method: employing a textual analytical approach, the study examined reza shah square with particular attention to its intertextual relationships with the surrounding urban context. this memorial landscape was further analyzed through the methodological lens of iconography to decode its symbolic content.conclusion: through comparative analysis, this study identifies a potent correlation between the qualities ascribed to reza shah by his son, mohammad reza shah, and the semiotic features embedded within reza shah square. it argues that the production of an authoritative image of reza shah during the latter’s reign constituted a strategic response to the young shah’s imperative to establish his own authority and public acceptance. this was accomplished by leveraging the public memory and symbolic capital of his father. this process is conceptualized as “borrowing authority,” whereby, in the early decades of his rule, the second pahlavi shah repurposed reza shah squares into central loci for his own legitimization, crafting a narrative that aligned with the immediate political exigencies of the time.