بررسی تاثیر تغییرات فصول بر قابلیت‌‌های ادراک بدنمند بر رفتار (مورد مطالعاتی: فضای درکه در تهران)

بیان مسئله: روانشناسی محیطی به‌‌عنوان یک حوزۀ علمی گسترده پیرامون یافتن نحوه و نوع ارتباطات انسان با محیط احاطه‌کنندۀ اوست یا به‌‌زبان ساده‌‌تر نحوۀ رفتارهای انسان در فضا که تحت‌تاثیر قرارگیری در محیط رفتاری است را بررسی می‌کند. این بحث که انسان به‌‌عنوان بخشی از محیط نقش ایفا می‌‌کند و کلیۀ رفتارهای او بر فضای پیرامونی تاثیر می‌‌گذارد و از آن تاثیر می‌‌پذیرد یک حقیقت بلامنازع است اما این امر که چرخۀ مورد نظر، تحت‌تاثیر عوامل محرک حسی این تجارب را می‌‌آموزد یا تحت‌تاثیر کدام محرک‌‌ها تغییر رفتار می‌‌دهند، یک پرسش اساسی است. هدف پژوهش: این پژوهش به‌دنبال ارتباطات میان ادراک ناشی از مناظر بصری فضا و نحوۀ تغییرات در الگوهای رفتاری فردی یا جمعی است. به همین دلیل نیز از فضای درکه، به‌‌عنوان یک فضا باوجود مناظر حسی متنوع و گسترده با جامعۀ مخاطبین مختلف برای رسیدن به این هدف استفاده شده‌ است.روش پژوهش: این پژوهش از دو روش کیفی مطالعات قوم‌‌نگاری (رفتارنگاری) و همچنین پیاده‌‌روی حسی برای بررسی مقرهای حسی- رفتاری استفاده کرده‌ است که در بازه‌‌های زمانی مختلف در فصول بهار و تابستان، به بررسی تغییرات رفتاری و مناظر حسی پرداخته‌ است.نتیجه‌‌گیری: یافته‌ها نشان می‌دهد که تغییرات مناظر حسی در فصول بهار و تابستان به شکل محسوسی بر رفتارهای انسانی در فضای درکه تاثیرگذار است. در فصل بهار، حس بویایی و بینایی غالب بوده و با تقویت تعاملات دوستانه و رفتارهای لحظه‌ای، الگوهای جاری رفتاری را تحت‌تاثیر قرار داده است. در مقابل آن در تابستان، حس بساوایی به‌واسطة تغییرات اقلیمی فعال‌تر شده و تعاملات فردی با غریبه‌ها را پررنگ‌تر کرده است. این تغییرات حسی در ارتباط مستقیم با ویژگی‌های کالبدی محیط و چرخه‌های زمانی قرار داشته و نشان‌دهندۀ اهمیت برنامه‌ریزی محیطی برای ارتقای کیفیت فضاهای جمعی است. به‌طور کلی، تحریکات حسی مختلف در کنار عناصر کالبدی، بستری برای شکل‌گیری و تنوع الگوهای رفتاری فراهم می‌کنند.

examining the impact of seasonal changes on embodied perception capabilities and behavior: a case study of darakeh, tehran

problem statement: environmental psychology, as a broad scientific field, seeks to understand the nature and type of interactions between humans and their surrounding environment. in simpler terms, it examines how human behavior in space is influenced by exposure to behavioral environments. it is an undeniable fact that humans, as part of their environment, both influence and are influenced by their surroundings. however, the extent to which this cycle is affected by sensory stimuli, as well as the specific stimuli that alter behaviors, remains an open question.research objective: this study aims to explore the relationship between the perception derived from visual landscapes and the resulting changes in individual and collective behavioral patterns. to achieve this goal, the research utilizes the darakeh area a space characterized by diverse sensory landscapes and a wide range of audiences.research method: the study employs two qualitative research methods: ethnographic (behavioral) studies and sensory walking to examine sensory-behavioral stations. these methods were applied over different time intervals during the spring and summer seasons to analyze behavioral changes and sensory landscapes.conclusion: the results indicate that sensory landscape variations during spring and summer significantly impact human behaviors in the darakeh area. in spring, olfactory and visual senses are dominant, enhancing friendly interactions and momentary behaviors. conversely, in summer, the sense of touch becomes more active due to climatic changes, increasing individual interactions with strangers. these sensory variations are directly linked to the physical characteristics of the environment and temporal cycles, highlighting the importance of environmental planning to enhance the quality of public spaces. overall, diverse sensory stimuli, alongside physical elements, create a foundation for the formation and variation of behavioral patterns.