تعیین توزیع مکانی و زمانی حوادث ترافیکی با استفاده از داده های مبتنی بر gis در تبریز

مقدمه و اهداف: از مهم ترین گام‌های کاهش تصادفات، ثبت دقیق اطلاعات مکانی این حوادث توسط سیستم اطلاعات جغرافیایی است. مطالعه حاضر با هدف تحلیل جغرافیایی نقاط حادثه‌خیز از نظر تصادفات رانندگی در تبریز و تعیین الگوی توزیع حوادث ترافیکی بر حسب پیامد حادثه انجام گرفت. روش کار: در این پژوهش توصیفی تحلیلی، اطلاعات تصادفات منجر به خسارت، جرح و فوت سال 1396 تبریز از مراکز مختلف گردآوری شده و از طریق آدرس مکانی، مختصات موقعیت مکانی تصادفات مشخص گردید. جهت تحلیل جغرافیایی نقاط حادثه‌خیز از نظر تصادفات رانندگی، از آنالیز فضایی با استفاده از شاخص موران و روش‌های تحلیل تراکم کرنل، تحلیل رگرسیون وزن دار جغرافیایی و تحلیل همبستگی استفاده شد. یافته ها: در این مطالعه، الگوی تجمعی بودن تصادفات در تبریز تایید شد؛ به طوری که منطقه 8، شمال شرقی منطقه 3، نواحی مرکزی و جنوبی منطقه 1 و ورودی منطقه 5 شهر تبریز دارای الگوهای پراکنش تصادفات متراکم بودند. لایه کاربری مذهبی، تجاری و خدماتی بالاترین همبستگی را با تراکم تصادفات داشتند. محورهای پرترافیک از تعداد تصادفات کمتری برخوردار بوده و بالاترین تعداد تصادفات مربوط به نواحی با حجم ترافیک کم بود. دو فصل پاییز و زمستان دارای بیشترین تصادفات خسارتی بوده و بالاترین میزان تصادفات منجر به فوت به فصل بهار اختصاص داشت.نتیجه‎گیری: با توجه به تجمعی بودن تصادفات در مناطق پرخطر تبریز، به‌ویژه منطقه 8 و ورودی‌های شرقی، پیشنهاد می‌شود برای کاهش تصادفات، زیرساخت‌های ترافیکی اصلاح، قوانین ترافیکی تقویت و نظارت با سیستم‌های هوشمند افزایش یابد. همچنین، برگزاری کمپین‌های آگاهی‌بخشی می‌تواند در کاهش حوادث ترافیکی موثر باشد.

determining the spatial and temporal distribution of traffic accidents using gis-based data in tabriz

background and objectives: one of the most important steps in reducing traffic accidents is the accurate recording of the spatial information of these incidents using geographic information systems (gis).the present study was conducted with the aim of geographically analyzing high-risk areas for traffic accidents in tabriz and determining the spatial distribution pattern of traffic incidents based on accident outcomes.methods: in this descriptive-analytical study, data on property damage, injury, and fatal traffic accidents in tabriz during 2017 were collected from various sources, and accident locations were identified using geographic addresses and coordinates. to analyze the geographical distribution of high-risk accident zones, spatial analysis methods including moran’s index, kernel density estimation, geographically weighted regression (gwr), and correlation analysis were employed.results: in this study, the cumulative pattern of accidents in tabriz was confirmed, such that district 8, northeast of district 3, central and southern regions of district 1, and the entrance to district 5 of tabriz city had dense accident distribution patterns. the religious, commercial, and service land-use layers had the highest correlation with accident density. high-traffic axes had fewer accidents; the highest was related to areas with low traffic volume. autumn and winter have the most damage accidents, and the highest number of accidents leading to death was assigned to the spring season.conclusion: given the concentration of traffic accidents in high-risk areas of tabriz—particularly in district 8 and the eastern entrances—it is recommended that traffic infrastructure be improved, traffic regulations be strengthened, and monitoring be enhanced through intelligent systems to reduce accidents. additionally, conducting public awareness campaigns can also be effective in decreasing traffic incidents.