خوانش امر سیاسی در سروده‌های فروغ فرخزاد از منظر رئالیسم انتقادی

با کاربست رویکرد رئالیسم انتقادی و گردآوری داده با تکنیک تحلیل محتوای کیفی، نوشتار کنونی به بررسی امر سیاسی و مولفه‌های آن در سروده‌های فروغ فرخزاد (اشعار اسیر، دیوار، عصیان، تولدی دیگر، ایمان بیاوریم به فصل سرد) می‌پردازد و نشان می‌دهد که چندوچون بستر سیاسی و اجتماعی بر آفرینش و چگونگی ساختاردهی اثر ادبی نقش پررنگی دارد. از دریچه‌ی رئالیسم انتقادی می‌توان گفت فروغ پرورده‌ی زمانه‌ی خویش است و سروده‌های وی پیوندی ناگسستنی با بافت اجتماعی و سیاسی دارند. از این دریچه نگاه برانداز درانداز فروغ به امر سیاسی آشکار می‌گردد؛ یعنی وی همچون کنش‌گری شورنده در برابر کارکرد ساختِ سیاسی و اجتماعی می‌شورد و می‌کوشد با درهم‌شکستن بنیادهای آن به سوی رهایی و آزادی بگریزد. چنین گریختنی سویه‌ی دراندازانه‌ی سروده‌های فروغ را نمایان می‌سازد. با آگاهی‌گستری، او در نگاشته‌های خویش درانداختن بنیادهای زیستی دگرگونه را دنبال می‌کند، زیستی تهی از استبداد، مردسالاری، نابرابری، و غیره.

examining the political matter in forough farrokhzad's poems from the perspective of critical realism

introductionin recent years, the concept of the political has gained prominence as a critical topic within the fields of social and political sciences. scholars such as paul ricoeur, hannaharendt, and chantal mouffe have articulated a distinction between the political and politics as traditionally understood. while politics primarily addresses matters related to power, governance, and decision-making, the political focuses on human relationships, the dynamics of coexistence, and the influence of power structures on everyday life. this distinction has become increasingly salient in contemporary society, where many matters not conventionally deemed political are nevertheless shaped byunderlying power relations .literature, as a form of creative expression through speech and language, also existswithin the political. writers and poets engage in the political discourse of society by addressing social, cultural, and political matters of their time. their work not only reflects social and political conditions but can also serve as a tool for raising awareness, fostering criticism, and inciting change. in this context, the literary contributions of iranian writers and poets, especially since the constitutional era, who have criticized andanalyzed the existing conditions, are integral to iranian political and social culture.forough farrokhzad (1934-1966), one of the most prominent contemporary iranian female poets, exemplifies this approach .