بررسی اثر کاربرد کوتاه‌مدت ترکیبی و جداگانه کمپوست، پلی‌آکریل‌آمید و پلی‌وینیل‌استات بر برخی ویژگی‌های خاک و تغییرات رواناب- رسوب نهشته‌های لسی

فرسایش خاک از مهم‌ترین عوامل تهدید کمیت و کیفیت خاک محسوب می‌شود که پیامدهای ناخواسته آن را می‌توان به عنوان یکی از بزرگ‌ترین مشکلات امروزی زیست‌بوم‌های مختلف تلقی نمود. از مهم ترین عوامل کنترل کننده رواناب و فرسایش خاک، کاربرد افزودنی های خاک است.  بنابراین پژوهش حاضر، با هدف بررسی عملکرد جداگانه و ترکیبی از تاثیر کمپوست و پلی‌آکریل‌آمید و پلی‌وینیل استات بر برخی ویژگی های شیمیایی، فیزیکی و زیستی خاک و همچنین تغییرات رواناب و رسوب نهشته های لسی در آزمایشگاه شبیه ساز باران انجام شد. برای انجام پژوهش حاضر تیمارهای حفاظتی در شرایط آزمایشگاهی و با استفاده از شبیه ساز باران با شدت بارندگی 84 میلی‌متر بر ساعت و با تداوم نیم ساعته و کرت های 2×1 متر با شیب نه درصد حدوداً متناسب با شرایط عمومی منطقه بر خاک لسی اراضی مرتعی منطقه قزقان دره شهرستان درگز  استفاده شد. نتایج نشان داد که استفاده از تیمارهای حفاظتی باعث افزایش زمان شروع رواناب، کاهش حجم رواناب و رسوب شده است که بیشترین کاهش حجم رواناب در تیمار ترکیبی کمپوست و پلی آکریل آمید به میزان 48 درصد مشاهده گردید. بیشترین و کمترین غلظت رسوب به ترتیب در دو تیمار شاهد و ترکیب کمپوست+پلی وینیل استات به ترتیب با مقادیر 267 و 48.5 گرم در لیتر مشاهده شد. بیشترین افزایش پارامتر بیومس میکروبی در تیمار ترکیبی پلی وینیل استات و کمپوست به مقدار 32 درصد می باشد در مجموع می توان اظهار داشت که استفاده از کمپوست، پلی‌وینیل استات و پلی‌آکریل‌آمید آنیونی به صورت جداگانه و ترکیبی با هدف بررسی اثر آن ها در حفاظت خاک و آب و خصوصیات شیمیایی و فیزیکی خاک، می تواند راهکاری مفید، کارا و موثر باشد.

investigating the effect of combined and separate short-term application of compost، polyacrylamide and polyvinyl acetate on some soil characteristics and runoff-sediment changes in loess deposits

soil erosion is one of the most important threats to soil quantity and quality، and its unintended consequences can be considered one of the biggest problems facing various ecosystems today. the results of studies in iran also indicate a high rate of soil erosion. measurements and estimates show that the amount of water erosion in iran is between one and four billion tons per year. therefore، applying appropriate management methods to control soil erosion is of great importance in the management and conservation of natural resources. since biological control and management of soil erosion and the use of native or non-nativevegetation cover are very difficult or impossible in critical conditions and areas prone to erosion، among the various management measures available، it is necessary to use methods that can protect the soil in its place and in the first steps of the impact of erosive factors. one of the most important factors controlling runoff and soil erosion is the use of soil amendments. therefore، the present study was conducted with the aim of investigating the separate and combined effects of compost، polyacrylamide، andpolyvinyl acetate on some chemical، physical، and biological properties of soil، as well as changes in runoff and sedimentationof loess deposits in a rain and soil erosion simulator laboratory.materials and methodsthe soil used in this research was collected from the surface layer (zero to 10 cm) of the loess soil of the pasture lands ofghozghan valley، daregaz city which is sensitive to erosion. after being transferred to the laboratory، to maintain the relativestability of the soil grains، they were passed through a 4 mm sieve. plots with width، length and height of one، two and 0.25meters were used for this research. the desired slope of 9% was used، which is roughly proportional to the general conditions ofthe region. then، to create an impermeable layer، the plots were filled with mineral pumice to a depth of 15 cm. in order to carryout the present research، compost treatment was used as an organic soil amendments، and polyacrylamide and polyvinyl acetate were used as inorganic soil amendments. protective treatments were applied in laboratory conditions using a rain simulator witha rainfall intensity of 84 mm/h and with a duration of half an hour and plots of 1*2 m with a slope of 9%. in the review of sourcesfrom the researches، anionic polyacrylamide is used in the amount of six grams per square meter and in powder form due to itseffect in reducing runoff and sediment، as well as polyvinyl acetate in the amount of six grams per square meter. compost wasused in the amount of 30 grams per square meter.