|
|
بکارگیری الگوی پرسید -پروسید در ارتقای رفتارهای پیشگیری کننده از اختلالات اسکلتی- عضلانی در کاربران یارانه
|
|
|
|
|
نویسنده
|
مشکی مهدی ,عالمی علی ,فلاحی مجید ,سروری خواه حسن
|
منبع
|
سلامت كار ايران - 1399 - دوره : 17 - شماره : 1 - صفحه:924 -935
|
چکیده
|
زمینه و هدف: امروزه استفاده از کامپیوتر در هر کاری ضروری شده و کمتر شغلی را می توان یافت که درآن برای انجام وظایف از کامپیوتر استفاده نشود. کار با کامپیوتر در مدت طولانی در شرایط استاتیک و وضعیت بدنی نامناسب ممکن است منجر به اختلالات اسکلتی -عضلانی شود. کاربران رایانه با توجه به ماهیت کاری خود، شیوع زیادی از اختلالات اسکلتی -عضلانی را گزارش می کنند. از مهمترین استراتژی های پیشگیری از ابتلا به اختلالات اسکلتی -عضلانی مرتبط با کار آموزش است. جهت کسب نتایج مفید و موثر، آموزش می بایست بر مبنای نظریه ها و الگوهای تغییر رفتار طراحی گردد. لذا این پژوهش با هدف بکارگیری الگوی پرسید پروسید در ارتقای رفتارهای پیشگیری کننده از اختلالات اسکلتی -عضلانی در کاربران رایانه انجام شد.روش بررسی: در این مطالعه کارآزمایی تصادفی شاهددار 110نفر از کاربران رایانه ای انتخاب شدند. پس از بررسی انجام شده و تعیین ریسک فاکتورهای ایستگاه های کاری مورد بررسی با روش ارزیابی سریع تنش اداری (rosa)، کاربرانی که دارای سطح احتمال خطر زیاد ابتلا به اختلالات اسکلتی -عضلانی بودند و ایستگاه کاری آنها به اقدامات اصلاحی و مداخله ای نیاز داشت، وارد مطالعه شدند. ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه استاندارد نوردیک، چک لیست ارزیابی سریع تنش اداری و پرسشنامه محقق ساخته بر اساس سازه های الگوی آموزشی پرسید پروسید بود. روایی و پایایی پرسشنامه محقق ساخته در مطالعه مقدماتی بررسی شد. بر اساس نتایج به دست آمده از تکمیل اولیه پرسشنامه ها، مداخله آموزشی مناسب که شامل کتابچه آموزشی و فیلمهای آموزشی در خصوص حرکات کششی و اصلاحی، آموزش و تمرینهای صحیح نشستن در حین کار با رایانه بود، طراحی و در گروه آزمون اجرا شد. قبل و بعد از مداخله، داده ها در نرم افزار spss.24 با استفاده از آزمون های توصیفی (میانگین، انحراف معیار، تعداد و درصد) و آزمون های تحلیلی (آزمون من ویتنی، کای اسکوئر و ویلکاکسون) تجزیه و تحلیل شد.یافته ها: نتایج پرسشنامه نوردیک نشان داد که شیوع علائم اختلالات اسکلتی -عضلانی در کاربران رایانه به ترتیب در کمر (60درصد)، گردن (58درصد) و شانه (51درصد) از دیگر اندام های بدن بیشتر بود. تفاوت معنا داری بین شیوع اختلالات اسکلتی-عضلانی در دو گروه مورد بررسی وجود نداشت. قبل از مداخله بین میانگین نمرات نهایی rosa، نمرات متغیرهای الگوی آموزشی پرسید -پروسید از قبیل عوامل مستعدکننده، عوامل تقویت کننده و عوامل قادر کننده در دو گروه تفاوت معناداری مشاهده نشد. پس از انجام مداخلات آموزشی بین میانگین نمره نهایی rosa و اجزاء آن (0.0001=p) و همچنین میانگین نمرات عوامل مستعدکننده (آگاهی و نگرش)، عوامل تقویت کننده و عوامل قادر کننده الگوی پرسیدپروسید در دو گروه تفاوت معنادار مشاهده شد (0.0001=p).نتیجه گیری: طراحی و اجرای برنامههای آموزشی ارگونومیک منطبق با اجزای روش rosa بر اساس الگوی پرسیدپروسید با تغییر در عوامل مستعدکننده (آگاهی و نگرش)، عوامل تقویتکننده و عوامل قادر کننده کاربران رایانه نسبت به ارتقای رفتارهای پیشگیریکننده از اختلالات اسکلتی -عضلانی موثر است و میتوان از آن بهعنوان چارچوبی جهت طراحی مداخلات آموزشی برای کاربران رایانه استفاده کرد.
|
کلیدواژه
|
کاربران رایانه، الگوی پرسید-پروسید، اختلالات اسکلتی –عضلانی مرتبط با کار، ارزیابی سریع تنش اداری
|
آدرس
|
دانشگاه علوم پزشکی گناباد, دانشکده بهداشت, گروه آموزش بهداشت و ارتقای سلامت, ایران, دانشگاه علوم پزشکی گناباد, دانشکده بهداشت، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی موثر بر سلامت, گروه اپیدمیولوژی و آمار زیستی, ایران, دانشگاه علوم پزشکی سبزوار, مرکز تحقیقات بیماری های غیرواگیر، دانشکده بهداشت, گروه مهندسی بهداشت حرفه ای و ایمنی کار, ایران, دانشگاه علوم پزشکی گناباد, دانشکده بهداشت, گروه آموزش بهداشت و ارتقای سلامت, ایران
|
پست الکترونیکی
|
h.hse132@gmail.com
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Applying the PRECEDE-PROCEED model to promote preventive behaviors of musculoskeletal disorders in computer users
|
|
|
Authors
|
moshki mahdi ,alami ali ,fallahi majid ,sarvari khah hassan
|
Abstract
|
|
Keywords
|
Computer users ,PRECEDE-PROCEED model ,Work-Related Musculoskeletal Disorders ,Rapid Office Strain Assessment
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|