تحلیل کیفی تعارضات میان- نسلی والدین با فرزندان (مطالعه موردی: جوانان 20 تا 30 ساله مشهدی)

امروزه جهت‌گیریهای ارزشی و الگوهای رفتاری نسل جوان تغییرات بسیار داشته است. این تغییرات می‌تواند زمینه‌ای برای ایجاد اختلاف نظر میان فرزندان و والدین آنان و مقدمه‌ای برای از هم گسیختگی نهاد خانواده باشد. پژوهش حاضر شرایط بروز تعارضات ارزشی در خانواده و سازوکارهای رویارویی با این تعارضات را مورد بررسی قرار داده‌است. به همین منظور دوازده مصاحبه عمیق نیمه‌ساختاریافته با جوانان ساکن شهر مشهد انجام شده و یافته‌ها با روش نظریه‌ زمینه‌ای مورد تحلیل قرار گرفته‌ اند. پس از پیشبرد فرایند کدگذاری سه مرحله‎‌ای شامل کدگذاری باز، محوری و گزینشی، نظام مفهومی متناظر با این سطح‌‎بندی استخراج و بر پایه یافته‌های پژوهش، پدیده‌ای مرکزی با عنوان «خانواده ‎ایرانی عرصه سازگاری اجتماعی در فراسوی تعارضات عقیدتی» صورت‌بندی شده‎‌است. این پدیده متاثر از شرایطی چون الگوهای دینداری والدین و تحولات این الگوها در دوران زندگی، شیوه‌های آگاهی والدین از باورهای جوانان، تاثیرپذیری متقابل والدین از فرزندان، سنتهای فرهنگی غالب در جامعه، عوامل تاثیرگذار بر روند اجتماعی شدن ثانویه جوانان، وضعیت اقتصادی و اجتماعی و خاستگاه خانوادگی، تجربه تحصیلی جوانان و سرمایه فرهنگی والدین در خانواده است. جوانان نیز در رویارویی با پدیده مرکزی شناسایی شده، راهبردهایی همچون «بده بستان منفعتی»، «فردی‌سازی باورها»، «مجادله و تحمیل خود به والدین»، «ظاهرسازی» و «اثرگذارپذیری متقابل و ضمنی از والدین» را اتخاذ می‌کنند. این واکنشها موجب پیامدهایی همچون «پایداری نسبی نهاد خانواده»، «عرفی شدن تدریجی نظام باورها» و «تداوم حضور موثر نهاد خانواده در تجربه زیسته جوانان» شده‎‌است.

qualitative analysis of intergenerational conflicts between parents and children (case study: 20- to 30-year-old youth in mashhad)

nowadays, the value orientations and behavioral patterns of the younger generation have undergone significant changes. these changes can create differences in opinion between children and their parents, potentially leading to the fragmentation of the family institution. the present study examines the conditions under which value conflicts emerge within families and the mechanisms for addressing such conflicts. to achieve this, twelve in-depth semi-structured interviews were conducted with young residents of mashhad, and the findings were analyzed using grounded theory methodology. following the three-stage coding process—open, axial, and selective—a conceptual framework corresponding to these classifications was extracted. based on the research findings, a central phenomenon titled ’the iranian family as a sphere of social adaptation beyond ideological conflicts’ was formulated. this phenomenon is influenced by factors such as parental religious patterns and their transformations over time, parental awareness of youths’ beliefs, reciprocal influence between parents and children, prevailing cultural traditions, secondary socialization processes affecting youth, economic and social status, family background, educational experiences of young people, and parents’ cultural capital. in response to the identified central phenomenon, young individuals adopt strategies such as ’transactional negotiation,’ ’individualization of beliefs,’ ’argumentation and self-imposition on parents,’ ’pretending,’ and ’implicit mutual influence from parents.’ these reactions result in consequences such as ’relative stability of the family institution,’ ’gradual secularization of belief systems,’ and ’continued effective presence of the family institution in young people’s lived experiences.