نقش واسطه ای فرسودگی شغلی و رضایت شغلی در رابطه استرس شغلی و تعهد سازمانی معلمان آموزش استثنایی شهر بغداد عراق

مقدمه: تدریس در مدارس استثنایی به دلیل ماهیت پرفشار حرفه‌ای و چگونگی مقابله‌ای که می‌توانند با این شرایط داشته باشند از موضوعات مهم پژوهشی است که پژوهشگران حوزه‌های مختلف به آن پرداخته‌اند. بر این اساس، پژوهش حاضر با هدف تعیین رابطه بین استرس شغلی با تعهد سازمانی با توجه به نقش واسطه رضایت شغلی و فرسودگی شغلی در معلمان آموزش استثنایی شهر بغداد عراق اجرا شد. روش بررسی: پژوهش همبستگی از نوع علی (مدل‌سازی معادلات ساختاری) است. جامعه آماری پژوهش را تمامی معلمان آموزش استثنایی مدارس ابتدائی شهر بغداد کشور عراق در بهار و تابستان سال 1403 (2024)، به تعداد 524 نفر تشکیل داده‌اند که از میان آنان از طریق نمونه‌گیری در دسترس تعداد 200 نفر (100 زن و 100 مرد) به عنوان نمونه به صورت در دسترس انتخاب شدند. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه‌های استرس شغلی موسسه سلامت و ایمنی انگلستان (hse)، فرسودگی شغلی مسلش و جکسون (1996)، تعهد سازمانی آلن و میر (1991) و رضایت شغلی اسمیت و همکاران (1969) جمع‌آوری شد. برای تحلیل داده‌ها از الگوی معادلات ساختاری از طریق نرم‌افزار 26.spss و amos23 استفاده گردید. نتایج: نتایج اثرات مستقیم نشان داد که استرس شغلی بر تعهد سازمانی، رضایت شغلی و فرسودگی شغلی معلمان تاثیر معنی‌داری دارد (01/0p<). همچنین رضایت شغلی و فرسودگی شغلی هر یک بر تعهد سازمانی معلمان تاثیر معنی‌داری داشته‌اند (p<0.01). بررسی اثرات غیرمستقیم نیز نشان داد که رضایت شغلی و فرسودگی شغلی هر دو در تاثیر استرس شغلی بر تعهد سازمانی نقش واسطه‌ای معنی‌داری داشته‌اند(p<0.01). نتیجه‌گیری: بر اساس یافته‌های این پژوهش به مدیران و سیاستگزاران نظام آموزش و پرورش عراق پیشنهاد می‌گردد که به دلیل نقشی که کاهش استرس شغلی در افزایش رضایت شغلی و تعهد سازمانی و کاهش فرسودگی شغلی معلمان آموزش استثنایی دارد، کاهش استرس شغلی را مورد توجه جدی قرار دهند و در این ارتباط می‌توانند از حضور و مشاوره‌های روانشناسان سازمانی در جهت شناسائی و رفع علل استرس شغلی بهره ببرند.

mediating influence of job burnout and job satisfaction in relationship between work stress and organizational commitment among exceptional education teachers in baghdad, iraq

introduction: educators in exceptional schools represent a significant research focus explored by researchers across various disciplines, primarily owing to the intense demands of their jobs and their coping strategies for such circumstances. in light of this, the present research was conducted to explore the connection between job stress and organizational commitment, focusing on the mediating effects of job satisfaction and job burnout among exceptional education teachers in baghdad, iraq.materials and methods: the method of research employed was causal correlation research (structural equation modeling). the statistical population for the research consisted of all the exceptional education teachers from elementary schools in baghdad, iraq, during the spring and summer of 2024, totaling 524 individuals. among them, 200 individuals (100 females and 100 male) were chosen as samples using the convenience sampling method. data were collected using occupational stress questionnaires of the health and safety institute of england (hse), job burnout by maslach, & jackson (1996), organizational commitment by allen and meyer (1991), and job satisfaction evaluation by smith et al. (1969). to analyze data, a structural equation model was used through spss 26 and amos 23 software.results: the results of direct effects showed that job stress significantly impacted organizational commitment, job satisfaction, and burnout (p<0.01). additionally, both job satisfaction and job burnout significantly influenced organizational commitment (p<0.01). examining the indirect effects revealed that both job satisfaction and job burnout played a significant mediating role in  how work stress influences organizational commitment (p<0.01).conclusion: according to the results of this study, it is recommended that managers and policymakers in the iraqi education system focus significantly on decreasing job stress, due to its impact on enhancing job satisfaction, fostering organizational commitment, and lowering job burnout among special education teachers. in this regard, they can take advantage of the presence and advice of organizational psychologists to recognize and address the sources of job-related stress