ساختاردهی مساله بین‌المللی‌سازی دانشگاه تهران با استفاده از روش‌شناسی سیستم‌های نرم و روش بهترین-بدترین

هدف: طی دهه‌های گذشته، مطالعات بسیاری در خصوص بین‌المللی‌سازی دانشگاه‌ها انجام شده است. برخی از این مطالعات با اشاره به نظام‌های رتبه‌بندی، آن‌ها را منبعی معتبر برای ارزیابی جایگاه بین‌المللی دانشگاه معرفی کرده و در مقابل برخی نیز ماهیت وجودی این نظام‌ها را زیر سوال برده‌اند. تا به امروز مطالعات اندکی با هدف ساختاردهی پیچیدگی‌های موجود در پدیده بین‌المللی‌سازی دانشگاه‌ها انجام شده است. در این پژوهش هدف اصلی ارائه مدلی ترکیبی با هدف تحلیل پیچیدگی‌های مساله بین‌المللی‌سازی دانشگاه تهران و در نهایت درک عمیق‌تر این پدیده در راستای سیاست‌گذاری‌های بهتر در مساله واقعی است. موارد و روش‌ها: در این پژوهش با تمرکز بر مساله جایگاه بین‌المللی دانشگاه تهران، پس از تشریح لزوم نگاه همزمان به ابعاد مختلف پیچیدگی این مساله، روشی ترکیبی از به‌کارگیری تحقیق در عملیات نرم و تحقیق در عملیات سخت ارائه شده و بر پایه لزوم توجه همزمان به نقش بازیگران در موقعیت مساله‌ساز، مدل‌های ذهنی هر دسته از بازیگران استخراج شده و بر پایه آن‌ها راه‌کارهای مواجهه با موقعیت مساله‌ساز شناسایی و اولویت‌بندی شده است. روش این پژوهش از نوع آمیخته (کیفی-کمی) بوده و در این راستا با بهره‌گیری از نظرات خبرگان موضوع و به‌کارگیری روش‌شناسی سیستم‌های نرم و روش بهترین-بدترین، راه‌کارهای مواجهه با موقعیت مساله‌ساز شناسایی و اولویت‌بندی شده و بر پایه آن مدل مفهومی نهایی تدوین شده است. در بخش کیفی این پژوهش از مصاحبه نیمه‌ساختاریافته و روش نمونه‌گیری گلوله برفی بهره گرفته شد. بدین‌منظور خبرگان موضوع براساس یک طبقه‌بندی در دو دسته ذی‌نفعان دور و نزدیک قرار گرفتند. ملاک توقف مصاحبه‌ها رسیدن به اشباع نظری بود که پس از مجموعاً 29 مصاحبه حاصل شد. در بخش کمی این پژوهش از روش نمونه‌گیری غیر تصادفی و نمونه در دسترس بهره گرفته شد و پرسشنامه‌های استاندارد میان مصاحبه‌شوندگان بخش کیفی توزیع شد و در نهایت 26 پرسشنامه برای تحلیل نهایی مورد استفاده قرار گرفت. تحلیل‌های مرتبط با تاثیر نظرات هر دسته از بازیگران در پیکره‌بندی مدل نهایی نیز براساس داده‌های گردآوری شده تحلیل و در پایان پیشنهادات کاربردی در خصوص مواجهه با موقعیت مساله‌ساز ارائه شده است. بحث و نتیجه‌گیری: بر پایه یافته‌های این پژوهش مولفه‌های اثرگذار بر موقعیت مساله‌ساز در سه دسته عوامل اصلی، توافقی و متفرقه تقسیم‌بندی شدند. عوامل اصلی از منظر رسیدگی دارای بیشترین درجه اهمیت بوده و سایر عوامل در سطوح اولویت بعدی قرار دارند. بر پایه نتایج به دست آمده، چهار راهکار اصلی به‌منظور مواجهه با موقعیت مساله‌ساز شناسایی شده و اقدام‌های عملیاتی متناظر با هریک پیشنهاد شده است.

structuring the internationalization problem of tehran university by using soft systems methodology and the best-worst method

objective: during the past decades, many studies have been conducted on the internationalization of universities. some of these studies, referring to the ranking systems, have introduced them as a reliable source for evaluating the international position of the university, and on the other hand, some have questioned the existence of these systems. until now, few studies have been conducted to structure the complexities in the phenomenon of the internationalization of universities. in this research, the main goal is to present a hybrid model to analyze the complexities of the internationalization issue of the university of tehran and ultimately to gain a deeper understanding of this phenomenon in line with better policies in the real issue.materials and methods: in this research, focusing on the issue of tehran university’s international position, after explaining the need to simultaneously look at the different dimensions of the complexity of this issue, a combined method of applying research in soft operations and research in hard operations is presented; based on the need to simultaneously pay attention to the role of actors in the problematic situation, the mental models of each category of actors have been extracted and also, the solutions to face the problematic situation have been identified and prioritized. the method of this research is mixed type (qualitative-quantitative) and in this regard, by using the opinions of experts and applying the methodology of soft systems and the best-worst method, the solutions to face the problematic situation have been identified and prioritized, and the final conceptual model has been developed. in the qualitative part of this research, semi-structured interview and snowball sampling method were used. for this purpose, experts were placed in two categories of close and distant stakeholders based on a classification. the criterion for saturation of the interviews was reaching theoretical saturation which was achieved after a total of 29 interviews. in the quantitative part of this research, the non-random sampling method and available samples were used; standard questionnaires were distributed among the interviewees of the qualitative part, and finally, 26 questionnaires were used for the final analysis. analyzes related to the influence of the opinions of each group of actors in the configuration of the final model are also presented based on the collected data of the analysis and, the practical suggestions regarding facing the problematic situation have been presented.results and conclusion: based on the findings of this research, the factors affecting the situation of the problem maker were divided into three categories: main, consensus, and miscellaneous factors. the main factors are the most important from the point of view of handling, and other factors are at the next priority levels. based on the obtained results, four main solutions have been identified to face the problematic situation, and operational measures corresponding to each of them have been proposed.