تاملی بر دستاوردهای علمی و جهت‌گیری‌های پژوهشی استادان مدیریت آموزشی ایران

هدف: هدف اصلی این نوشتار، تاملی بر دستاوردهای علمی استادان مدیریت آموزشی در دانشگاه‌های دولتی ایران با تاکید بر شناخت جهت‌گیری‌های پژوهشی آنان می‌باشد.مواد و روش‌ها: برای دستیابی به این هدف از روش پژوهش اسنادی از نوع مرور نظام‌مند به‌منظور بازخوانی پژوهش‌های انجام شده توسط استادان مدیریت آموزشی بهره گرفته شد. پس از مراجعه به صفحه شخصی حدود 170 عضو هیئت علمی وابسته به گروه‌های دارای رشته مدیریت آموزشی از جمله گروه علوم تربیتی، و پایش نمونه براساس روش نمونه‌گیری هدفمند (با ملاک‌های دارا بودن مدرک دکتری مدیریت آموزشی، برنامه‌ریزی آموزشی، مدیریت آموزش عالی، آموزش و پرورش)، سرانجام 2440 مقاله علمی پژوهشی انتشار یافته توسط 76 نفر از استادان مدیریت آموزشی مورد تحلیل قرار گرفت. داده‌های به دست آمده برحسب توزیع سالانه فراوانی مقالات علمیپژوهشی منتشر شده طی سال‌های 1366 تا 1397، سهم مشارکت استادان به‌عنوان «نویسنده مسئول» یا «همکار»، سهم مقالات انتشار یافته در سطح ملی و بین‌المللی، رویکرد روش‌شناختی (کمی، کیفی و آمیخته) مقالات منتشر شده و در نهایت جهت‌گیری موضوعی مقالات منتشر شده در حیطه‌های موضوعی مختلف و سطوح مدیریت آموزش عمومی، آموزش عالی و آموزش سازمانی با روش کدگذاری باز و محوری مورد تحلیل قرار گرفتند. به‌منظور تامین اعتبار نتایج نیز از تکنیک‌های توصیف حداکثری، خودبازبینی محقق، بازبینی توسط همکار (متخصص) و حسابرسی پژوهشی استفاده شد.بحث و نتیجه‌گیری: یافته‌ها حاکی از شتاب یک باره و افزایش شمار انتشار مقالات طی ده سال اخیر به‌ویژه بین سال‌های 92 تا 96 می‌باشد که یکی از دلایل اصلی آن را می‌توان به رشد قابل توجه دوره‌های تحصیلات تکمیلی و بازنگری در آیین‌نامه ارتقای اعضای هیئت علمی دانشگاه‌ها با تاکید بر افزایش تولیدات علمی نسبت داد. علاوه براین، نتایج نشان داد در حدود 60 درصد مقالات پژوهشی، استادان مدیریت آموزشی نقش نویسنده مسئول را داشته و جهت‌گیری موضوعی استادان به مدیریت آموزشی بیشتر معطوف به سطح آموزش عالی با 46 درصد و پس از آن به آموزش عمومی (آموزش و پرورش) با 33 و آموزش سازمانی با 18 بوده است. مقایسه سهم استادان مدیریت آموزشی در انتشار مقالات در مجلات داخلی و خارجی حاکی از مشارکت بسیار پایین استادان مدیریت آموزشی در سطح بین‌المللی (13 درصد) به‌ویژه در مجلات معتبر در مقایسه با مجلات داخلی (87 درصد) قابل ملاحظه می‌باشد. ضمن اینکه، گرایش بیشتر به استفاده از رویکردهای کمی به‌ویژه روش‌های پژوهش همبستگی و پیمایشی (74 درصد) کیفیت مقالات منتشر شده را دور از انگاره تولید دانش فعال تحت تاثیر قرار داده است.

a reflection on the scientific achievements and research orientations of iranian educational management professors

objective: the main purpose of this article is to reflect on the scientific achievements of educational management academic members in iranian public universities with an emphasis on recognizing their research orientations.materials and methods: to achieve this goal, the documentary research method of systematic review was used for the content analysis of researchbased articles conducted by academic members. after visiting the personal page of about 170 faculty members affiliated with groups in the field of educational management, including the department of educational sciences, and by purposeful sampling method (with the criteria of having a doctorate in educational management, educational planning, higher education, education), 2440 articles published by 76 educational management academic members were analyzed. in general, the data obtained in terms of the annual distribution of the frequency of articles published during the years 1987 to 2018, the share of academic members as corresponding author or coauthor, the rate of articles published nationally and internationally, the methodological approach (quantitative, qualitative and mixed) of the published articles and finally the thematic orientation of the published articles in different thematic areas and levels of general education, higher education and organizational education management were analyzed by open and axial coding method. to provide credibility in the research, the techniques of maximum description, researcher selfreview, peer review (expert), and research audit were used.result and discussion: the findings indicate a sudden acceleration and increase in the number of articles published during the last ten years, especially between 1992 and 1996; one of the main reasons can be attributed to the significant growth of graduate courses and the revision of the regulations of universities faculty members’ promotion with emphasis on increasing scientific productions. in addition, the results showed about 60% of research articles, professors of educational management have the role of corresponding author, and the thematic orientation of professors to educational management is more focused on the level of higher education with 46% and general education (education) with 33% and organizational training with 18%. a comparison of the share of educational management professors in publishing articles in domestic and foreign journals indicates very low participation of educational management professors at the international level (13%), especially in reputable journals compared to domestic journals (87%) is significant. in addition, the tendency to use quantitative approaches, especially correlational and survey research methods (74%) has affected the quality of published articles far from the idea of active knowledge production.