بررسی سیاست‌های سرقتِ علمی-ادبی در تارنماهای دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی ایران

ﭼﮑﯿﺪه: در ﺳﺎلﻫﺎی اﺧﯿﺮ ﺳﺮﻗﺖِ ﻋﻠﻤﯽ-ادﺑﯽ، ﺑﻪوﯾﮋه در ﺟﻮاﻣﻊ داﻧﺸﮕﺎﻫﯽ، اﻫﻤﯿﺖ ﭼﺸﻢﮔﯿﺮی ﯾﺎﻓﺘﻪ اﺳﺖ. ﺑﻪرﻏﻢ ﺗﻼشِ داﻧﺸﮕﺎهﻫﺎ و اﺳﺘﺎدان در ﯾﺎﻓﺘﻦِ راﻫﮑﺎرﻫﺎﯾﯽ ﺑﺮای ﺑﺎزداﺷﺘﻦ داﻧﺸﺠﻮﯾﺎن از اﯾﻦ اﻗﺪام؛ اﯾﻦ ﻣﺸﮑﻞ ﻫﻢﭼﻨﺎن ﺑﻪ ﻗﻮت ﺧﻮد ﺑﺎﻗﯽ اﺳﺖ و ﺑﻪ ﻋﻘﯿﺪهی ﺑﺴﯿﺎری از ﭘﮋوﻫﺸﮕﺮان ﺣﺘﯽ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﻧﯿﺰ ﺷﺪه اﺳﺖ. ﻫﺪف اﺻﻠﯽ اﯾﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ ﮐﻤﮏ ﺑﻪ داﻧﺸﮕﺎهﻫﺎی اﯾﺮان ﺑﺮای ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ ﭘﺪﯾﺪه ی داﻣﻦ ﮔﺴﺘﺮِ ﺳﺮﻗﺖ ِ ﻋﻠﻤﯽ-ادﺑﯽ اﺳﺖ. ﺑﻪﻋﺒﺎرت دﯾﮕﺮ، ﺗﻼش ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ ﺗﺎ داﻧﺸﮕﺎهﻫﺎ را از ﺿﺮورت ِ دﺳﺖ ﯾﺎﻓﺘﻦ ﺑﻪ ﺳﯿﺎﺳﺘﯽ روﺷﻦ درﺑﺎره ی ﺳﺮﻗﺖ ﻋﻠﻤﯽ-ادﺑﯽ، ﺑﻪوﯾﮋه در ﺗﺎرﻧﻤﺎﻫﺎی داﻧﺸﮕﺎﻫﯽ آﮔﺎه ﺳﺎزﯾﻢ. ﺑﺮای اﯾﻦ ﻣﻨﻈﻮر و ﻫﻢﭼﻨﯿﻦ آﺷﻨﺎﯾﯽ ﺑﺎ راﻫﮑﺎرﻫﺎی ﻋﻠﻤﯽ و ﻋﻤﻠﯽ داﻧﺸﮕﺎهﻫﺎ در ﭘﯿﺸﮕﯿﺮی از ﺳﺮﻗﺖِ ﻋﻠﻤﯽ-ادﺑﯽ، ﻣﺤﺘﻮﯾﺎت ﺗﺎرﻧﻤﺎی 133 داﻧﺸﮕﺎه، ﭘﮋوﻫﺸﮑﺪه و ﻣﺆﺳﺴﻪی ﻋﻠﻤﯽ ﻣﻮرد ﺗﺄﯾﯿﺪ ِ وزارت ﻋﻠﻮم، ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت و ﻓﻨﺎوری ﺑﺮرﺳﯽ ﺷﺪ. ﻧﺘﺎﯾﺞ ﺑﺮرﺳﯽ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺗﺎرﻧﻤﺎﻫﺎ از ﻧﺒﻮدِ ﻣﺤﺘﻮاﯾﯽ ﻣﻨﺴﺠﻢ و ﺟﺎﻣﻊ درﺑﺎره ی اﯾﻦ ﻣﻔﻬﻮم ﺣﮑﺎﯾﺖ دارد؛ و اﯾﻦ ﺑﺪان ﻣﻌﻨﺎﺳﺖ ﮐﻪ در ﺑﺴﯿﺎری از اﯾﻦ ﻧﻬﺎدﻫﺎ، داﻧﺸﺠﻮﯾﺎن از آﻣﻮزشِ ﮐﺎﻓﯽ درﺑﺎرهی ﺳﺮﻗﺖِ ﻋﻠﻤﯽ-ادﺑﯽ و اﻫﻤﯿﺖ ﺻﺪاﻗﺖ ﻋﻠﻤﯽ ﺑﯽﺑﻬﺮه اﻧﺪ. ﭘﮋوﻫﺶ ﺣﺎﺿﺮ اﯾﻦ اﯾﺪه را ﭘﯿﺶ ﻣﯽﻧﻬﺪ ﮐﻪ ﺑﺮای اﻧﺠﺎم اقدامی ﻣﺆﺛّﺮ در اﯾﻦ زﻣﯿﻨﻪ، ﺷﺮط ﻧﺨﺴﺖ آن اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺴﺌﻮﻻن داﻧﺸﮕﺎهﻫﺎ آﺷﻨﺎﯾﯽ داﻧﺸﺠﻮﯾﺎن ﺑﺎ ﻣﻔﻬﻮم و ﻣﺎﻫﯿّﺖ ِ ﺳﺮﻗﺖِ ﻋﻠﻤﯽ-ادﺑﯽ و ﭼﮕﻮﻧﮕﯽ اﺟﺘﻨﺎب از آن را ﻓﺮض ﻧﮕﯿﺮﻧﺪ و ﺑﺮ ﺳﺮ اﯾﻦ ﻧﮑﺘﻪ ﮐﻪ ﺷﻨﺎﺧﺖِ دﻗﯿﻖِ و راﻫﮑﺎرﻫﺎی ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ اﯾﻦ ﭘﺪﯾﺪه ﻧﯿﺎزﻣﻨﺪ ِ آﻣﻮزش و آﮔﺎﻫﯽ ﺑﺨﺸﯽ اﺳﺖ، ﺑﻪ ﺗﻮاﻓﻘﯽ اﺻﻮﻟﯽ دﺳﺖ ﯾﺎﺑﻨﺪ.