بررسی تحلیلی تئودیسه ایرنائوسی و نقد آن از منظر کلام امامیه

مسئله شر سبب گشته تا متالهان در آثار خود بحث‌های جامع و عمیقی دراین‌باره داشته‌باشند و به دفاع از خداباوری بپردازند. ایرنائوس قدیس که نقش بسزایی در تبیین و گسترش آموزه‌های مسیحی داشته، در تئودیسه خود سعی نموده‌است تا با مطرح‌کردن ایده پرورش روح به حل مسئله شر بپردازد. از منظر ایرنائوس، اگر شری در جهان آفرینش تحقق می‌یابد؛ همان گناه است و این یک امر سرشتی در ذات بشر است که حضرت آدم در ابتدا به آن دچارشد و با سوءاستفاده از اراده و اختیارخود از فرمان الهی سرپیچی‌ کرد و این میل به گناه هم‌اکنون نیز در میان نسل بشر جاری و ساری است. در این مقاله با روش توصیفی-تحلیلی و با رویکرد انتقادی سعی بر این است تا به ابتدا به بررسی و تحلیل تئودیسه ایرنائوسی و سپس نقد آن از منظر کلام امامیه پرداخته‌شود. با وجود هّمی که ایرنائوس قدیس در حل مشکل شرور داشته، اما تئودیسه وی با چالش‌ها و بن‌بست‌هایی همچون نسبی‌گرایی، شر گزاف، فاصله معرفتی و ... مواجه است که از باورپذیری و حقانیت آن می‌کاهد.

analytical study of irenaeus' theodicy and its criticism from the perspective of immāmiyya theology (kālam)

the problem of evil has caused theologians to have comprehensive and deep discussionsabout this issue in their works and to defend the belief in god. saint irenaeus, who played asignificant role in christian theology, tried to solve the problem of evil by proposing the ideaof “cultivation of the soul” in his theodicy. from the point of view of irenaeus, if evil isrealized in the world of creation; it is sin and it is an essential affair in human essence thatadam fell into in the beginning of creation, and he disobeyed god's command by abusing hiswill and authority, and this desire to sin is still prevalent among the human race. in this article,with a descriptive-analytical method and with a critical approach, an attempt is made to firstinvestigate and analyze irenaeus' theodicy and then criticize it according to the perspective ofimmāmiyya theology (kālam) despite the efforts that saint irenaeus had in solving theproblem of evil, his theodicy is faced with challenges and deadlocks such as “relativism”,“pointless evil”, “epistemological distance” etc., which reduce its plausibility.