نقش گفتمان اقتصادی دوران سازندگی بر جرم‌انگاری(1368-1376)

گفتمان جناح چپ اسلامی به اقتصاد دولتی و فعالیت در بخش تعاونی‌ها باور داشت و نقش برجسته‌ای برای بخش خصوصی قائل نبود. گفتمان جناح راست اسلامی که به دخالت کمترِ دولت در اقتصاد و خصوصی‌سازی عقیده داشت، با پیروزی انتخابات ریاست جمهوری سال 1368 و انتخاب مقام رهبری ظهور کرد. سوال این است که سیطرۀ گفتمان جدید، چه آثاری بر جرم‌انگاری داشت؟ در این مقاله با بهره‌گیری از روش توصیفی - تحلیلی و با استفاده از مطالعۀ کتابخانه‌ای و با رویکردی میان رشته‌ای به ظهور گفتمان اقتصادی در دوران موسوم به سازندگی و تعامل کنشگران سیاست کیفری تقنینی ایران با یکدیگر و شکل‌گیری قوانین کیفری اقتصادی پرداخته‌ایم. یافته‌ها نشان می‌دهد که تغییر گفتمان موجب تغییر سیاهۀ جرائم شد و گفتمان اقتصادیِ مطرح در این دوران نقش ایجابی بر جرم‌انگاریِ برخی رفتارها داشت. مقاله پیشنهاد می‌کند که برنامه‌های اقتصادی آتیِ جناح‌های سیاسی در کارگروه‌های اقتصادی متشکل از کارشناسان اقتصادی و حقوقی مطرح و در پرتو بررسی کارشناسانه، راهکارهای مقابله ضد تهدیدات اقتصادی در قالب قوانین غیرکیفری تدوین گردد و جرم‌انگاری ضروری تنها در آخرین گام محقق شود.

the role of the economic discourse of the construction era on criminalization (1368-1376)

the discourse of the islamic left party believed in a state economy and activity in the cooperative sector, and did not consider the private sector to have a prominent role. the discourse of the islamic right wing, which believed in a less governmental intervention in the economy and privatization, emerged with the victory in the 1368 presidential election and the election of the supreme leader. the question is, what effects did the dominance of the new discourse have on criminalization? in this article, using a descriptive-analytical method, library study, and an interdisciplinary approach, we have examined the emergence of economic discourse during the so-called constructivist era, the interaction of iranian legislative criminal policy actors with each other, and the formation of economic criminal laws. the findings show that the change in discourse led to a change in the list of crimes and that the economic discourse prevalent during this period had a positive role in the criminalization of certain behaviors. the article suggests that the future economic plans of political factions should be discussed in economic working groups consisting of economic and legal experts, and in light of expert review, strategies to counter economic threats should be formulated in the form of non-criminal laws, and that necessary criminalization should be achieved only as a last step.