>
Fa   |   Ar   |   En
   روش‌شناسی تدوین شاخص پیشرفت انسانی بر اساس گفتمان قرآنی  
   
نویسنده توکلی محمدجواد
منبع معرفت اقتصاد اسلامي - 1390 - دوره : 2 - شماره : 2 - صفحه:31 -56
چکیده    نماگر‌ها و شاخص توسعه نقشی اساسی در ارزیابی و بهبود میزان پیشرفت کشورها ایفا می‌کنند. از نگاه روش‌شناسانه، تدوین شاخص یک‌پارچه توسعه و پیشرفت مستلزم پیمودن چهار مرحله مفهوم‌سازی، استخراج معیارها، طرّاحی نماگر‌ها و پک‌پارچه‌سازی آنها می‌باشد. بنا به فرضیه این مقاله که با استفاده از روش تحلیلی ارزیابی شده است، پذیرش مفهوم قرآنی توسعه و پیشرفت موجب تحوّلی اساسی در تدوین معیارها و همچنین شاخص آن می‌شود. بر اساس گفتمان قرآنی، توسعه جوامع انسانی به مفهوم تعالی افراد آن جوامع برای دست‌یابی به زندگی پاکیزه (=حیات طیبه) در سرزمین پاک (=بلده طیبه) و آباد (عمران) است. این مفهوم متعالی از توسعه انسانی را که از آن با عنوان «پیشرفت انسانی» یاد می‌شود، می‌توان با توجه به کلام وحی در آسیب‌شناسی تمدّن‌ها و در چارچوب مولّفه‌های «توانمندی اخلاقی»، «توانمندی فکری»، «توانمندی جسمی ـ روانی»، و «توانمندی درآمدی» ملّت‌ها بازشناسی کرد. در این چارچوب، شاخص‌های ترکیبی پیشرفت انسانی تحقّق این توانمندی‌های چهارگانه را اندازه‌گیری می‌کند. وزن‌دهی به هریک از این توانمندی‌ها را می‌توان با توجه به تاکیدات دینی بر هریک از آنها تعیین نمود.
کلیدواژه توسعه و پیشرفت ,پیشرفت انسانی ,الگوی اسلامی- ایرانی پیشرفت ,حیات طیبه ,شاخص پیشرفت ,گفتمان قرآنی ,التطوّر والرّقی ,الرّقی الانسانی ,النموذج الاسلامی الایرانی للرّقی ,الحیاه الطیبه ,موشّر الرقی ,الخطاب الدینی ,Development and Progress ,Human Progress ,Islamic – Iranian Style of Progress ,Agreeable Life ,Indicator of Progress ,Qur'anic Discourse
آدرس موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره), ایران
پست الکترونیکی tavakoli@qabas.net
 
     
   
Authors
  
 
 

Copyright 2023
Islamic World Science Citation Center
All Rights Reserved