طراحی چارچوب همکاری استراتژیک بین المللی میان عراق و کشورهای منطقه خاورمیانه در کنترل مواد مخدر

شیوع مواد مخدر و روانگردان در خاورمیانه، به‌ویژه در عراق و کشورهای همجوار، تهدیدی چندبعدی برای سلامت جامعه، ثبات سیاسی و امنیت منطقه‌ای محسوب می‌شود. عراق به دلیل موقعیت ژئوپلیتیکی حساس و هم‌مرزی با کشورهای تولیدکننده و مسیرهای ترانزیت، نقش محوری در شبکه قاچاق منطقه‌ای دارد. این مطالعه با هدف بررسی امکان‌سنجی و ارائه چارچوب همکاری استراتژیک میان عراق و کشورهای همجوار، مولفه‌های کلیدی همکاری منطقه‌ای را شناسایی و در سه محور فنی، مالی و محیطی–سازمانی دسته‌بندی می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهد که همکاری منطقه‌ای یک سازه چندبُعدی است؛ بعد محیطی–سازمانی شامل حاکمیت، قوانین، اعتماد و شرایط امنیتی نقش تعیین‌کننده دارد، در حالی که ابعاد فنی و مالی با تمرکز بر زیرساخت‌ها، فناوری‌های نظارتی و تامین منابع پایدار، نقش تقویت‌کننده و تسهیل‌کننده ایفا می‌کنند. مدل مفهومی ارائه‌شده نشان می‌دهد که تعامل هم‌زمان این سه بعد، اثرگذاری همکاری‌های منطقه‌ای را بهینه می‌کند و می‌تواند راهنمای عملی برای ارتقای هماهنگی مرزی، کاهش شیوع مواد مخدر و تقویت انسجام امنیتی و توسعه پایدار در منطقه باشد.

network analysis of international cooperation in drug control in the middle east: a case study of iraq and neighboring countries

the prevalence of narcotics and psychotropic substances in the middle east، especially in iraq and neighboring countries، is a multidimensional threat to public health، political stability، and regional security. iraq plays a pivotal role in the regional trafficking network due to its sensitive geopolitical location and bordering with producing countries and transit routes. this study aims to examine the feasibility and provide a framework for strategic cooperation between iraq and neighboring countries، identifying key components of regional cooperation and categorizing them into three axes: technical، financial، and environmental-organizational. the findings show that regional cooperation is a multidimensional construct; the environmental-organizational dimension، including governance، rules، trust، and security conditions، plays a decisive role، while the technical and financial dimensions، focusing on infrastructure، surveillance technologies، and sustainable resource provision، play a reinforcing and facilitating role. the conceptual model presented shows that the simultaneous interaction of these three dimensions optimizes the effectiveness of regional cooperation and can be a practical guide to promoting border coordination، reducing the prevalence of drugs، and strengthening security cohesion and sustainable development in the region.