تاثیر تنش آبی و کود کمپوست بر عملکرد و برخی صفات زراعی بادام زمینی در استان گیلان

زمینه و هدف: کمپوست به عنوان اصلاح کننده آلی، باعث تهویه و زهکشی مناسب خاک شده و در جذب آب، مواد غذایی در گیاه و بهبود عملکرد موثر است. ﮐﻤﺒﻮد آب ﯾﮑﯽ از ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺤﺪود ﮐﻨﻨﺪه در ﺗﻮﻟﯿﺪ و ﻋﻤﻠﮑﺮد ﮔﯿﺎه بادام زمینی اﺳﺖ. بادام زمینی در خاک های سبک و شنی بهترین رشد را دارد. پس از تولید گل، عدم رطوبت و خشکی خاک می تواند مانع ورود پگ ها به داخل خاک شود. ازاین رو کمپوست می تواند به اندازه کافی خاک را نرم کند و رشد و گلدهی بادام زمینی را افزایش دهد. پژوهش حاضر با هدف تاثیر تنش کم آبی و کاربرد کود کمپوست بر عملکرد و برخی از صفات زراعی بادام زمینی در استان گیلان انجام شد.روش پژوهش: پژوهش حاضر به صورت کرت های خرد شده در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی در 3 تکرار در سال 1400 در شهر آستانه اشرفیه انجام شد. عامل اصلی شامل بدون آبیاری و تامین 50 و 100 درصد نیاز آبی و عامل فرعی شامل کود کمپوست آلی در 4 سطح 0، 5، 10 و 15 تن در هکتار بود. کود کمپوست آلی شامل ترکیبی یکسان از کود دامی و ساقه پوسیده برنج بود. رقم کشت شده بادام زمینی از نوع «گیل بادام» بود. در پایان فصل زراعی صفات تعداد شاخه فرعی، طول شاخه فرعی، تعداد برگ در بوته، طول ریشه، تعداد غلاف در بوته، وزن تک دانه و عملکرد دانه و عملکرد غلاف بررسی شد.یافته ها: نتایج تجزیه واریانس صفات نشان داد که اثر نیازآبی، اثر کمپوست و اثرمتقابل آن ها بر تعداد شاخه فرعی، طول شاخه فرعی، تعداد برگ در بوته، طول ریشه، تعداد غلاف در بوته، وزن تک دانه و عملکرد دانه در سطح 5 درصد و بر عملکرد غلاف در سطح 1 درصد معنی دار بود. اثر متقابل نیازآبی و کود کمپوست نشان دهنده بیشترین عملکرد غلاف و دانه در تیمار 100 درصد نیازآبی با میزان آب مصرفی 431 میلی متر و مصرف 10 تن در هکتار کود کمپوست به ترتیب با میانگین 4835 و 3143 کیلوگرم در هکتار بود. نتایج همبستگی صفات مختلف با عملکرد دانه و تجزیه رگرسیون گام به گام نشان دهنده تاثیر قابل توجه صفت عملکرد غلاف بودند. در همبستگی صفات، عملکرد دانه با صفات عملکرد غلاف (**0.974)، طول شاخه فرعی (**0.721) و تعداد شاخه فرعی (*0.671) دارای همبستگی مثبت و معنی دار بود. عملکرد غلاف نیز با طول شاخه فرعی (**0.745) و تعداد شاخه فرعی (*0.693) همبستگی مثبت و معنی دار داشت.نتیجه گیری: به طور کلی می توان نتیجه گرفت که افزودن کمپوست به زمین زراعی، رطوبت خاک را می افزاید و باعث رشد گیاه در خاک می شود و به افزایش پگ و غلاف کمک می کند. در این تحقیق نشان داده شد که ﺑﺎ ﮐﺎرﺑﺮد ﮐﻤﭙﻮﺳﺖ در ﺧﺎک، ﻗﺎﺑﻠﯿﺖ ﺟﺬب ﻋﻨﺎﺻﺮ ﻏﺬاﯾﯽ و رطوبت اﻓﺰاﯾﺶ یافت و کمپوست با ﻓﺮاﻫﻢ ﮐﺮدن ﻋﻨﺎﺻﺮ ﻏﺬاﯾﯽ ﻣﻮرد ﻧﯿﺎز ﮔﯿﺎه بادام زمینی ﺑﺎﻋﺚ ﺑﻬﺒﻮد رﺷﺪ و ﻋﻤﻠﮑﺮد گیاه گردید.

the effect of water stress and organic compost fertilizer on the yield and some agronomic traits of peanut in guilan province

background and aim: compost, as an organic amendment causes proper soil ventilation and drainage and improves the absorption of water and nutrients in the plant, improving its yield. water shortage is one of the limiting factors in the production and yield of peanut plants. peanut grow best in light and sandy soils. after flower production, moisture shortage and soil dryness can prevent pegs from entering the soil. therefore, compost can sufficiently soften the soil and increase the growth and flowering of peanut. the present study aimed to investigate the effect of water deficit stress and compost fertilizer application on peanut yield and some agronomic traits in guilan province.method: the present study was carried out in a split-plot randomized complete block design with 3 replications in 2021 in astaneh ashrafiyeh city. the main factor included no irrigation and 50 and 100 percent water requirement, and the secondary factor included organic compost fertilizer at 4 levels of 0, 5, 10, and 15 ton.ha-1. organic compost fertilizer included an equal mixture of livestock manure and rotted rice stalks. the cultivated peanut cultivar was guil badam. at the end of the growing season, the traits of number of lateral branches, length of side branches, number of leaves per plant, root length, number of pods per plant, single seed weight, seed yield and pod yield were evaluated.results: the results of the analysis of variance of the traits showed that the effect of water requirement, compost effect and their interaction on the number of lateral branches, length of lateral branch, number of leaves per plant, root length, number of pods per plant, single seed weight and seed yield were significant at the 5% level and on pod yield at the 1% level. the interaction between water requirement and compost fertilizer showed the highest pod and seed yield in the 100% water requirement treatment with a water use of 431 mm and a consumption of 10 tons.ha -1 of compost fertilizer, respectively, with an average of 4835 and 3143 kg.ha-1. the results of correlation of different traits with seed yield and stepwise regression analysis showed a significant effect of pod yield trait. in the correlation of traits, seed yield had a positive and significant correlation with pod yield traits (0.974**), length of lateral branch (0.721**) and number of lateral branches (0.671*). pod yield also had a positive and significant correlation with length of lateral branch (0.745**) and number of lateral branches (0.693*).conclusion: in general, it can be concluded that adding compost to agronomy land increases soil moisture and promotes plant growth in the soil and helps increase the number of pegs and pods. this study showed that applying compost to the soil increased the ability to absorb nutrients and moisture, and compost improved plant growth and yield by providing the nutrients needed by the peanut plant.