گونه‌شناسی و اولویت‌بندی توانمندی‌های سرزمینی برای توسعه‌ گردشگری در مناطق روستایی استان خوزستان

گردشگری روستایی به عنوان یکی از مهم‌ترین راهبردهای توسعه‌ پایدار نقشی کلیدی در ارتقای وضعیت اقتصادی، اجتماعی، و فرهنگی مناطق روستایی ایفا می‌کند. استان خوزستان، با دارا بودن توانمندی‌های متنوع سرزمینی، ظرفیت بالایی برای توسعه‌ گردشگری روستایی دارد. با این حال، بهره‌برداری بهینه از این توانمندی‌ها مستلزم شناخت و اولویت‌بندی مناسب آن‌هاست. از این رو، مطالعه‌ حاضر به گونه‌شناسی و اولویت‌بندی توانمندی‌های سرزمینی برای توسعه‌ گردشگری در مناطق روستایی استان خوزستان پرداخته است. به اقتضای هدف پژوهش، یک مجموعه‌ 35 نفره مرکب از کارشناسان هفت سازمان استان خوزستان جهت پاسخ‌گویی به سوالات پرسشنامه مد نظر قرار گرفت. به منظور شناخت اقسام توانمندی‌های سرزمینی مناسب برای توسعه‌ گردشگری در مناطق روستایی استان، نتایج ضرایب نهایی شاخص‌ها حاصل از میانگین امتیازات روش‌های وزن‌دهی تصمیم‌گیری چندشاخصه نشان داد که شاخص‌های توانمندی‌های طبیعی و کشاورزی و صنایع دستی با دریافت امتیازات بین 0.26 تا 0.24 بیشترین ضرایب را به دست آوردند. همچنین، برای تعیین سطح شهرستان‌های استان بر مبنای توانمندی‌های سرزمینی مرتبط با توسعه‌ گردشگری روستایی نتایج تکنیک‌های تصمیم‌گیری چندشاخصه و روش تجمیع نشان داد که شهرستان‌های دزفول و اهواز و اندیمشک با دریافت امتیازات بین 0/00 تا 2/00 بهترین رتبه‌ها را کسب کردند. افزون بر این، تحلیل نتایج حاصل از نقشه‌ نهایی توانمندی‌های سرزمینی مرتبط با توسعه‌ گردشگری روستایی در استان با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی نشان می‌دهد سهم طبقات زیاد و متوسط و کم از کل استان به ترتیب 33/3 درصد یا 10 شهرستان، 23/3 درصد یا 7 شهرستان، و 43/3 درصد یا 13 شهرستان است. این بدان معناست که نزدیک به نیمی از استان در وضعیت نامطلوب به لحاظ برخورداری از این نوع توانمندی‌ها قرار دارد.

typology and prioritization of territorial capabilities for tourism development in rural areas of khuzestan province

rural tourism, as one of the most important strategies for sustainable development, plays a key role in improving the economic, social, and cultural conditions of rural areas. the khuzestan province, with its diverse territorial potentials, has a high capacity for rural tourism development. however, the optimal utilization of these potentials requires proper recognition and prioritization. therefore, the present study focuses on the typology and prioritization of territorial capabilities for tourism development in the rural areas of khuzestan province. according to the goal of the research, a group of 35 experts from seven organizations in khuzestan province was selected to respond to the questionnaires. in order to identify the types of territorial capabilities suitable for tourism development in rural areas of the province, the results of the final coefficients of the indices, derived from the average scores of weighting methods, showed that the indicators related to natural capabilities, agriculture, and handicrafts received the highest coefficients, with scores ranging from 0.26 to 0.24. furthermore, to determine the level of the counties in the province based on territorial capabilities related to rural tourism development, the results of multi-criteria decision-making techniques and aggregation method showed that the counties of dezful, ahvaz, and andimeshk, with scores ranging from 0.00 to 2.00, achieved the highest ranks. additionally, the analysis of the results from the final map of territorial capabilities related to rural tourism development in the province using geographic information system indicated that the share of high, middle, and low classes of the total province is 33.3% or ten counties, 23.3% or seven counties, and 43.3% or thirteen counties, respectively. this indicates that nearly half of the province is in an unfavorable condition in terms of having these types of capabilities.