ارزیابی عددی تخریب سرزمین با درنظرگیری معیار نرخ فرونشست زمین در یازده حوزه‌ آبریز داخلی ایران

تخریب سرزمین یک فرایند طبیعی یا فعالیت‌های انسان است که بر عملکرد زمین در یک اکوسیستم تاثیر منفی می‌گذارد. بهره‌برداری بی‌رویه از آب‌های زیرزمینی به‌ویژه در مناطق یادشده می‌تواند به فرونشست زمین منجر شود. هدف مطالعه‌ حاضر بررسی میزان تاثیر فرونشست زمین در تخریب سرزمین در یازده حوضه‌ آبریز ایران با استفاده از مدل اصلی imdpa[1] و مدل توسعه‌یافته به نام imdpas[2] است. بدین منظور ابتدا با استفاده از تصاویر فرونشست زمین برای اولین بار طبقه‌بندی این معیار صورت گرفت. سپس، لایه‌ اطلاعاتی پارامترهای کمی و کیفی آب زیرزمینی شامل افت سطح آب زیرزمینی، هدایت الکتریکی، و نسبت جذب سدیم طبقه‌بندی شد و در نهایت با میانگین هندسی و تلفیق نقشه‌ نهایی شدت تخریب سرزمین با استفاده از کلاس‌های خطر نهایی تهیه و مقایسه شد. مقایسه‌ نتایج کلاس‌های شدت تخریب سرزمین محاسبه‌شده نشان داد درصد تغییرات کلاس‌های شدت تخریب سرزمین با استفاده از مدل توسعه‌یافته منجر به افزایش 42 درصدی کلاس شدت تخریب سرزمین می‌شود که 37 درصد آن در کلاس افزایشی متوسط به شدید است. این موضوع حاکی از اهمیت معیار نرخ فرونشست و طبقه‌بندی آن است. در نهایت، در ارتباط با مدل مورد بررسی، با توجه به عدم وجود مرجع رفرنس‌دهی برای معیار نرخ فرونشست، پیشنهاد می‌شود با ادامه‌ پایش طبقه‌بندی نهایی برای کل ایران تکمیل شود.

numerical assessment of land degradation considering the land subsidence rate in 11 watersheds of iran

land degradation, caused by natural process or human activities, negatively affects the functioning of the ecosystem. moreover, land subsidence due to excessive exploitation of groundwater, is a sign of land degradation. the aim of the present study is to investigate the numerical impact of land subsidence on land degradation in 11 watersheds using the original imdpa model and the developed model called imdpas. for this purpose, the land subsidence database obtained in 2017 was classified for the first time using related images. then, the information layer of quantitative and qualitative groundwater parameters, including the level of depletion, electrical conductivity, and sodium absorption ratio was classified. by combining all the parameters, the final land degradation severity map was concluded. comparing the classification of land degradation in the two models indicated a 42% increase in land degradation severity class, with 37% falling into the moderate to severe category. this highlights the importance of changes in classification for each case. finally, with regard to the model under study, and given the lack of a reference for the subsidence rate criterion, it is suggested that the final classification for the whole of iran be completed through ongoing monitoring.