شناسایی عوامل آمایشی موثر بر مکان‌یابی واحدهای دانشگاه (مورد مطالعه: دانشگاه جامع فرهنگیان)

با توجه به تبدیل شدن آمایش سرزمین به یک راه‎حل بی‎همتا جهت توسعه‌ پایدار در عصر جدید، یکی از پیچیده‎ترین و مهم‎ترین موارد کاربرد آن مکان‌یابی فضاهای با کاربری آموزشی و دانشگاهی است که نیازمند توجه دقیق و بررسی جامع در ابعاد و نوع فضای مورد نیاز است. با توجه به نیاز نظام آموزشی به تربیت معلم،  تعیین و توزیع بهینه‌ واحدهای دانشگاه فرهنگیان از اهمیت زیادی برخوردار است. بنابراین هدف پژوهش حاضر شناسایی عوامل آمایشی موثر بر مکان‌یابی واحدهای دانشگاه در دانشگاه جامع فرهنگیان است. در این پژوهش کمی و کاربردی از روش توصیفی از نوع تحلیل عاملی اکتشافی استفاده شد. جامعه‌ آماری پژوهش کلیه‌ استادان عضو هیئت‌علمی دانشگاه صاحب‎نظر در زمینه‌ موضوع و آشنا با دانشگاه فرهنگیان در سراسر کشور بودند که با روش نمونه‌گیری تصادفی ساده و با استفاده از جدول مورگان 72 نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. جهت گردآوری داده‌ها از پرسشنامه‌ محقق‌ساخته استفاده شد که روایی آن با استفاده از روش محتوایی و روایی سازه مورد تایید قرار گرفت و پایایی آن با روش آلفای کرونباخ تایید شد. نتایج نشان داد عوامل آمایشی موثر بر مکان‌یابی واحدهای دانشگاه فرهنگیان عبارت‌اند از عوامل محیطی (6 شاخص)، دسترسی (8 شاخص)، امکانات (5 شاخص)، طبیعی (5 شاخص)، فرهنگی و اجتماعی (5 شاخص)، و عامل اقتصادی (4 شاخص). مکان‌یابی فضاهای آموزشی به دلیل اهمیت مجاورت با کاربری‎های متجانس و عدم مجاورت با کاربری‎های نامتجانس باید با دقت فراوان انجام شود و همچنین توجه به همه‌ شرایط محیطی، طبیعی، جغرافیایی، اجتماعی، و همه‌ ظرفیت‎ها و توانمند‎ی‎های ذاتی و اکتسابی یک مکان ضرورت دارد.

identifying planning factors affecting the location of university units (case study: farhangian university)

given that land use planning has become a unique solution for sustainable development in the modern era, one of the most complex and important applications is the location of urban space for educational and academic use, which requires careful attention and a comprehensive study of the dimensions and types of space required. considering the need for education, the optimal determination and distribution of farhangian university units are of great importance; therefore, the aim of the present study is to identify planning factors affecting the location of university units at farhangian comprehensive university. in this quantitative and applied study, a descriptive method of exploratory factor analysis was used. the statistical population of the study consisted of all faculty members of the university who are experts in the subject and are familiar with farhangian university throughout the country. seventy-two people were selected as a sample using a simple random sampling method and the morgan table. a researcher-made questionnaire was used to collect data, the validity of which was confirmed using both the content and construct validity methods, and its reliability was confirmed using the cronbach’s alpha method. the results of the study showed that the planning factors affecting the location of farhangian university units include environmental factors (6 indicators), accessibility (8 indicators), facilities (5 indicators), natural factors (5 indicators), cultural and social factors (5 indicators), and economic factors (4 indicators). the location of educational spaces must be determined with great care due to the importance of proximity to homogeneous uses and the lack of proximity to heterogeneous uses. it is also necessary to pay attention to all environmental, natural, geographical, and social conditions, as well as all inherent and acquired capacities and capabilities of a place.