>
Fa   |   Ar   |   En
   ارزیابی توان اکولوژیک سرزمین در استان گلستان به منظور توسعۀ کاربری‌های کشاورزی با رویکرد آمایش سرزمین  
   
نویسنده فرجی امین ,صحنه فریبا
منبع آمايش سرزمين - 1399 - دوره : 12 - شماره : 2 - صفحه:253 -274
چکیده    ارزیابی توان اکولوژیک تعیین می‌کند که هر یک از فعالیت‌های انسانی در کدام پهنه از سرزمین قابل انجام دادن است و بالعکس در هر یک از پهنه‌ها چه فعالیت‌هایی قابل انجام دادن نیست یا انجام دادن آن صرفه اقتصادی به دنبال ندارد یا مخرب پایداری محیطی است. هدف از این پژوهش ارزیابی توان اکولوژیک سرزمین در استان گلستان، به منظور توسعه کشاورزی (کشت گندم)، با رویکرد آمایش سرزمین و بررسی عوامل موثر بر توان اکولوژیک کشاورزی بود. پژوهش به روش اکتشافی‏ و گردآوری اطلاعات به شیوه کتابخانه‏ای انجام شد. ابتدا عوامل و شاخص‏های موثر شامل آب‏و‏هوا، بارندگی، دما و درجه حرارت، تبخیر، توپوگرافی ‏(ارتفاع)، شیب، جهت ‏شیب، کاربری اراضی، منابع ‏آبی، پهنه‏های سیلاب، تیپ‏ اراضی، فرسایش، خاک‌ شناسایی شدند و در مرحله بعد مکان‏یابی بهینه و مناسب کشت گندم با استفاده از نرم‏افزار‏arc gis ‏ و آزمون‏های آن، به ‏منظور پهنه‏بندی مناطق مستعد کشت گندم، در چهار ‏مرحله صورت پذیرفت؛ بدین صورت که داده‏های خام لایه‏های مورد نظر شناسایی و نواحی مناسب کشت‏و‏کار تعیین و کلاس‏بندی شدند. مقادیر مناسب به لایه‏های اشاره‌شده داده شد تا نقشه لایه ‏نهایی جهت پهنه‏بندی مناطق مستعد کشت گندم تولید شود. در نهایت، با روی‏هم‏گذاری لایه مناطق زیر کشت گندم بر لایه‏های مورد نظر، نقشه توان اکولوژیک منطقه تهیه شد و سپس به سه طبقه نهایی‌ اراضی با توان مناسب و بالا (حدود 13 درصد)، اراضی با توان متوسط (بیش از 80 درصد)، اراضی با توان کم یا بدون توان (حدود 5 درصد)‌ کلاس‏بندی شدند. قلمرو میانی استان دارای حاصلخیزترین زمین‏های کشاورزی و اقلیم نیمه‌مرطوب و معتدل مدیترانه‏ای (جلگه‏های پایکوهی البرز) است. در نتیجه بهترین نواحی کشت‌ْ قلمرو میانی استان و نواحی جنوبی استان، به دلیل دارا بودن خاک عمیق زراعی با کیفیت نسبتاً مطلوب و بارندگی مناسب، است.
کلیدواژه آمایش سرزمین، ارزیابی توان اکولوژیک، استان گلستان، تناسب اراضی، توسعه پایدار
آدرس دانشگاه تهران، پردیس فارابی, ایران, دانشگاه تهران، پردیس فارابی, ایران
 
 

Copyright 2015
Islamic World Science Citation Center
All Rights Reserved