>
Fa   |   Ar   |   En
   پتانسیل ‏یابی مناطق مستعد زمین‌لغزش با استفاده از مدل Fbwm (مطالعۀ موردی: شهر تبریز)  
   
نویسنده محرمی میثم ,ارگانی میثم
منبع آمايش سرزمين - 1399 - دوره : 12 - شماره : 2 - صفحه:571 -593
چکیده    مخاطرات محیطی، که طیف وسیعی از مخاطرات طبیعی و مخاطرات انسانی را شامل می‏شوند، از عوامل بازدارنده توسعه در مناطق مختلف‌اند. زمین‌لغزش از مخاطراتی است که عوامل مختلف طبیعی و انسانی در وقوع آن تاثیرگذار است و از موانع توسعه اقتصادی‌ اجتماعی و عمرانی در هر منطقه محسوب می‏شود. بر این اساس، در این تحقیق، با در نظر گرفتن معیارهای مختلف، پتانسیل وقوع زمین‌لغزش در شهر تبریز با استفاده از مدل fbwm بررسی شد. معیارهای استفاده‌شده در این تحقیق شامل: شیب، خمیدگی، ارتفاع، گسل، زمین‏شناسی، پوشش گیاهی، رودخانه و نهر، راه‏ها، جهت شیب، و کاربری اراضی بود. برای وزن‏دهی معیارها از مدل fbwm استفاده شد. این مدل از مدل‏های نوین تصمیم‏گیری چندمعیاره است که با مقایسه معیارها با یک‌دیگر و ایجاد یک مسئله بهینه‏سازی غیر خطی به وزن‏دهی معیارها می‏پردازد. در نهایت، پس از وزن‏دهی معیارها و ایجاد نقشه‏های معیار استانداردشده، نقشه‏های استاندارد و وزن معیارها با یک‌دیگر تلفیق و روی‏هم‌گذاری شد تا نقشه نهایی مناطق مستعد زمین‌لغزش در شهر تبریز به ‏دست آید. بر اساس نتایج به‏دست‌آمده، مناطق شمالی و شمال شرقی شهر تبریز از پتانسیل بالایی برای وقوع زمین‏لغزش برخوردارند. این مناطق منطبق با شهرک ولیعصر، باغمیشه، کوه‏های عینالی، اتوبان پاسداران، و نواحی اطراف آن هستند. از طرف دیگر، مناطق جنوبی شهر تبریز پتانسیل پایینی برای وقوع زمین‏لغزش دارند. بر این اساس، از لحاظ وقوع زمین‏لغزش در شهر تبریز، 2.5 درصد از شهر در مناطقی با پتانسیل بسیار کم، 15.16 درصد از شهر در مناطقی با پتانسیل کم، 36.04 درصد از شهر در مناطقی با پتانسیل متوسط، 40.97 درصد از شهر در مناطقی با پتانسیل زیاد، و 5.33 درصد از شهر در مناطقی با پتانسیل بسیار زیاد قرار دارند. نتایج این تحقیق دارای جنبه‏های کاربردی برای سازمان‏ها و ارگان‏هایی همچون شهرداری، مسکن و شهرسازی، زمین‏شناسی، و سایر ارگان‏های مربوط با مخاطرات محیطی است.
کلیدواژه بهینه‏سازی، تبریز، زمین‏لغزش، مخاطرات محیطی، مدل Fbwm
آدرس دانشگاه تهران, دانشکده جغرافیا, ایران, دانشگاه تهران, دانشکده جغرافیا, ایران
پست الکترونیکی argany@ut.ac.ir
 
 

Copyright 2015
Islamic World Science Citation Center
All Rights Reserved