امکان علم پیشین انسان و گستره‌ آن با تاکید بر آیات قرآن

وجود آیات به ظاهر متعارض در باره امکان برخورداری نوع انسان از علوم در پیش از تولد، موجب پیدایش گفتمان تفسیری به ویژه با گرایش‌های عرفانی و فلسفی شده است. گروهی، مطلقاً منکر هر نوع علم پیشین و گروهی دیگر، مطلقاً مُثبت علم پیشین برای نوع انسان هستند. دو دیدگاه دیگر نیز هستند که نظر تفصیلی دارند. هدف این نوشتار، تبیین و تحلیل ادله‌ دیدگاه‌های رقیب در این مساله برای کشف حقیقت است. یافته‌ها حکایت از آن دارد که دیدگاه دوم، قابلیت تطبیق جدی با آیات، روایات، مدعیات عارفان و فلاسفه‌ متاله دارد. این دیدگاه با تاکید بر آیاتی نظر آیه 172 سوره‌ اعراف، مدعی است نه تنها به همه‌ انسان‌ها در عالم «الست»، علوم افاضه و عرضه شده است، بلکه عرضه‌ علوم به نحو «شهود المفصل مجملاً» یعنی شهود کثرت در وحدت اطلاقی حق تعالی که نهایت درجه‌ قرب و سلوک معنوی و معرفتی انبیاء و امامان و عارفان راستین در حیات دنیوی است بوده است، پس باید سطح افاضه‌ نخست علوم در پیش از تولد، عالی‌ترین سطح ممکن از شهود باشد. همچنین ادعا شده بر اساس حکمت الهی، همه‌ این علوم با تولد انسان، دچار غفلت و فراموشی خواهند شد تا رتبه‌بندی انسان‌ها که بسته به شهود اختیاری است، معنا یابد.

the possibility and scope of human a priori knowledge with an emphasis on quranic verses

the existence of seemingly contradictory verses regarding the possibility of humankind’s a priori knowledge has led to the emergence of an interpretive discourse, especially with mystical and philosophical orientations. some absolutely deny any kind of prior knowledge, while others absolutely affirm it. two other perspectives have also been proposed, offering a differentiated perspective. the aim of this paper is to explain and analyze the evidence of the opposing views on this matter in order to uncover the truth. the findings suggest that the second view has a serious potential for alignment with the verses, traditions, claims of mystics, and theistic philosophers. this view, emphasizing verses such as verse 172 of surah al-a’raf, claims that not only were mode of a priori knowledge  granted to all human beings in the “realm of alast”, but the offering of knowledge occurred in the form of “ intuiting multiplicity within the absolute unity of the divine”; an intuition that represents the highest degree of closeness and spiritual and mental progression of the prophets, imams, and true mystics in their worldly lives. therefore, the initial level of the bestowment of knowledge before birth must be the highest possible level of intuition. it has also been claimed that, based on divine wisdom, all of this knowledge will be veiled and forgotten with the birth of the human, so that the ranking of humans, which depends on voluntary intuition, may become meaningful.