تحلیل سرشت قوه‌ی«نزوعیه شوقیه» و کارکردشناسی آن

یکی از موثرترین ساحت‌های وجودی انسان در کنشگری ساحت احساسی و هیجانی است که از آن به قوه‌ «نزوعیه‌ شوقیه» یا «باعثه» تعبیر می‌شود. مسئله اصلی این تحقیق تحلیل سرشت و گونه‌های قوه‌ نزوعیه،  نحوه‌ پیوند آن با سایر قوای نفسانی و نیز کارکردشناسی آن بر اساس روش تحلیلی - عقلی است. قوه‌ نزوعیه به تنظیم امور مربوط به تمایلات و هیجانات نفس مى‏پردازد و وسطی است که دارای دو طرف است؛ طرف فرادست او شناخت خیالی یا وهمی یا عقلی است و طرف فرودست او اراده و قوه‌ فاعله قرار‌ دارد. فارابی قوه‌ نزوعیه را در پرتو آثار و کارکرد آن تفسیر نموده‌، ولی ابن‌سینا آن را بر اساس خاستگاه شناختی‌اش تحلیل کرده است. مهم‌ترین خصلت قوه‌ «نزوعیه شوقیه» تهییج و برانگیختگی است. این قوه‌ بر اساس پایگاه شناختی‌اش به نزوعیه‌ خیالی، عقلی و شهودی تقسیم می‌گردد. نزوعیه باعثه در پیدایش عادات، اخلاق، ملکات نفسانی و نیز در جنگ‌های شناختی نقش بسزایی دارد.

analysis of the nature of the power of shoghiyeh and its functionality

one of the most effective aspects of human existence lies in the role-playing of the sensational and emotional domain named the yearning or promoting power. the main problem of this research with an analytical-rational method is the analysis of nature and species of this power, its relationship with other human powers and its function. the yearning power of the soul seeks to regulate the desires and passions of the soul. it acts as an intermediary between the thinking/imaginary power and the powers of will and movement. farabi interpreted the yearning power in light of its effects and function, but avicenna analyzed it based on its cognitive origin. the most important characteristic of the yearning power is stimulation and promotion. regarding its base of knowledge, this power is divided into imaginary yearning, intelligible yearning, and intuitive yearning. it has a significant role in the emergence of habits, morals, and spiritual traits as well as in cognitive warfares.