بهینه سازی شاخه زایی ارقام تجاری پنبه با استفاده از مریستم انتهایی

پنبه (gossypium hirsutum l) یکی از مهمترین محصولات اقتصادی جهان است که به عنوان غنی‌ترین منبع فیبری و پایه اصلی روغن خوراکی محسوب می‌شود. ارقام‌های پنبه در مقایسه با دیگر گیاهان نسبت به پروتکل‌های مختلف باززایی، گیاهان سرسختی هستند. بنابراین تهیه پروتکلی با بازدهی بالا برای باززایی ارقام تجاری پنبه کشور ضروری است. در این پژوهش بذر‌‌های ارقام ساحل، ورامین، خورشید، گلستان، لطیف، کاشمر و ارمغان مورد استفاده قرار گرفته است. مریستم‌های جداسازی شده در بر روی محیط اندام‌زایی شامل محیط تشکیل شده از نمک‌های ms و ویتامین‌های b5 و هورمون قرارداده شدند. شاخساره‌های تولید شده جهت پرآوری به محیط شاخه‌‌زایی منتقل شدند. در بین محیط‌های بررسی شده با توجه به اندازه‌گیری تعداد شاخساره و طول شاخساره مناسب‌ترین محیط برای شاخه‌زایی محیط حاوی 2mg/l bap و 2mg/l kin بود. بیش‌ترین درصد شاخه‌زایی 92 بوده و در ارقام مختلف تفاوت معنی‌داری نشان نداد. شاخساره‌های حاصل به منظور ریشه‌زایی به پنج نوع محیط ریشه‌زایی مختلف منتقل شدند. براساس نتایج حاصل از تجزیه آماری با اندازه‌گیری طول ریشه بهترین محیط برای ریشه‌زایی محیط حاوی نمک‌های ms و ویتامین‌های b5 به همراه 1mg/l iba بوده است که 95 درصد ریشه‌زایی داشته است. تحقیق حاضر روشی سریع، پربازده و مستقل از ژنوتیپ جهت اندام‌زایی و شاخه‌زایی از مریستم انتهایی بهینه‌سازی شد. افزایش نرخ ریشه‌زایی و ارایه روشی مستقل از ژنوتیپ برای ریشه‌زایی از دیگر دستاوردهای این پژوهش است.

regeneration optimization of cotton commercial cultivars using meristem apex culture

cotton (gossypium hirsutum. l) is an important economic crop worldwide, valued for its rich fibres and its role as a major source of edible oil. however, the resistance of cotton to conventional regeneration protocols is a challenge. therefore, the development of efficient plant regeneration protocols for recalcitrant species such as cotton, especially from meristem apex explants, is crucial for the advancement of functional genomics and selective breeding using transformation technologies. in this study, we used seeds of sahil, varamin, khurshid, golestan, latif, kashmer and armaghan varieties. the meristems isolated from these cultivars were cultured on a medium containing ms salts, b5 vitamins and hormones to induce organogenesis. the shoots were then transferred to a branching medium. optimal branching was observed with a medium enriched with 2 mg/l bap and 2 mg/l kin, with no significant differences between varieties and a maximum branching level of 92. in addition, the shoots were transferred to five different rooting media. statistical analysis showed that a medium containing ms salts, b5 vitamins and 1 mg/l iba gave the highest rooting rate of 95%. our study optimised a fast, productive and genotype-independent method for organogenesis and branching from the shoot tip in cotton. the improved rooting rate and the provision of a genotype-independent rooting method are further results of this research that promise significant advances in cotton regeneration protocols.