بهینه سازی تولید کالوس از ریزنمونه تخمدان در گیاه دارویی سنبل بیابانی (cistanche tubulosa)

گونه cistanche tubulosa، که در فارسی به آن سنبل بیابانی گفته می شود، انگل کامل و چند ساله، از معروف ترین گیاهان مرتعی و دارویی است که به عنوان جینسنگ بیابان ها شناخته می شود. در این پژوهش کالوس زایی این گیاه بهینه سازی شد. در ابتدا به منظور تعیین بهترین تیمار ضدعفونی،  قطعات گیاهی در پنج تیمار هیپوکلریت سدیم به مدت 10 دقیقه ضدعفونی شده و در محیط کشت ms کشت شدند. همچنین اثر زغال فعال و اسید اسکوربیک روی کنترل قهوه ای شدن ریزنمونه ها بررسی شد. جهت کالوس زایی از ریزنمونه های مختلف استفاده شد. برای بررسی تاثیر تنظیم کننده های رشد گیاهی روی کالوس زایی گیاه، ریزنمونه ها روی محیط کشت  ms داری bap با غلظت 0.5 میلی گرم بر لیتر، kin  با غلظت 0.5 میلی گرم بر لیتر و 2.4.d در بیست و سه سطح در سه تکرار کشت شدند. این آزمون در قالب طرح کامل تصادفی انجام شد. پس از 10 روز، تا 2 ماه احتمال ایجاد کالوس بررسی شد. کمترین میزان آلودگی در ریزنمونه ها، مربوط به تیمار دو درصد هیپوکلریت سدیم و زمان 10 دقیقه ضدعفونی بود. تیمار 0.5 گرم بر لیتر زغال فعال به اضافه 0.5 گرم بر لیتر اسید اسکوربیک توانست قهوه ای شدن را به خوبی کنترل کند. بیشترین درصد کالوس زایی در تیمار 0.5 میلی گرم بر لیترkin  به همراه 0.5 میلی گرم بر لیتر bap و 8.5 میلی گرم بر لیتر 2-4-d بدست آمد. نتایج این پژوهش می تواند در آینده جهت انجام باززایی غیر مستقیم و همچنین تولید مواد موثره دارویی در محیط درون شیشه ای با استفاده از کشت کالوس و کشت سوسپانسیون سلولی استفاده شود.

optimization of callus induction from ovary explants in desert hyancinth (cistanche tubulosa

cistanche tubulosa, which is called sonbol biyabani in persian, is holoparasitic perennial plant, one of the most famous pasture and medicinal plants known as desert ginseng. in this study, the callus formation of this plant was optimized. initially, in order to determine the best disinfection treatment, plant parts were disinfected in five sodium hypochlorite treatments for 10 minutes and cultivated in ms culture medium. also, the effect of activated charcoal and ascorbic acid on the control of browning of explants was investigated. different explants were used for callus formation. to investigate the effect of plant growth regulators on plant callus formation, explants were cultivated on ms culture medium containing bap at a concentration of 0.5 mg/l, kinetin at a concentration of 0.5 mg/l and 2.4.d in twenty-three levels with three replications. this experiment was conducted in a completely randomized design. after 10 days, the possibility of callus formation was examined for up to 2 months. the lowest level of contamination in the explants was observed in the treatment of 2% sodium hypochlorite and a disinfection time of 10 minutes. the treatment of 0.5 g/l of activated carbon plus 0.5 g/l of ascorbic acid was able to control browning well. the highest percentage of callus formation was obtained in the treatment of 0.5 mg/l of kinetin plus 0.5 mg/l of bap and 8.5 mg/l of 2-4-d. the results of this study can be used in the future to perform indirect regeneration and also to produce active pharmaceutical ingredients in vitro using callus culture and cell suspension culture.