القای ریشه موئین در نهال های چند ساله سرخدار با استفاده از اگروباکتریومرایزوژنز به منظور تولید متابولیت های ثانویه

سرخدار با نام علمی taxus baccata ، گیاهی دیپلوئید با تعداد کرومومزوم 2n=2x=24 متعلق به رده taxales و از خانواده taxaceaeمی باشد. از مهم‌ترین متابولیت‌های ثانویه سرخدار، تاکسول می‌باشد ‍که به عنوان یک داروی ضد سرطان معروف شناخته می‌شود. هدف از این پژوهش، بررسی القای ریشه موئین در نهال‌های چند ساله سرخدار با استفاده از اگروباکتریوم ریزوژنز به منظور بهینه‌سازی تولید متابولیت‌های ثانویه در شرایط درون شیشه‌ای است. این آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی با سه تکرار صورت پذیرفت. فاکتورهای مورد بررسی شامل ریزنمونه با دو سطح (ریشه و برگ) و سویه باکتری با سه سطح (atcc-15834, tr107, mafe01724) بود. نتایج نشان داد که اثر متقابل عوامل مورد بررسی بر روی صفت های درصد القای ریشه مویین، وزن تر و خشک ریشه‌های موئین پس از دو ماه به طور معنی‌داری بوده است. بیشترین درصد القای ریشه مویین، وزن تر و خشک آن در ترکیب تیماری سویه mafe01724 و ریزنمونه برگ حاصل شده و به طور معنی‌داری نسبت به سایر ترکیبات تیماری بیشتر بوده است. ماهیت تراریختی ریشه‌های موئین با استفاده از ردیابی قسمتی از ژن rolb با به کارگیری واکنش  pcr  تایید شد. در حالی که برای ریشه‌های طبیعی (غیرتراریخته) نوار مربوطه تکثیر نشد. بطور کلی نتایج این مطالعه دال بر آن بود که القای ریشه‌های موئین در نهال‌های چند ساله سرخدار (taxus baccata)  متاثر از ریزنمونه و سویه باکتری بوده و نتایج این مطالعه یک پیش نیاز مهم برای آزمایشات مربوط به کشت ریشه مویین با هدف تولید متابولیت‌های دارویی است.

induction of hairy roots in multi-year-old yew (taxus baccata) seedlings using agrobacterium rhizogenes for the production of secondary metabolites

yew (taxus baccata) is a diploid plant with a chromosome number of 2n=2x=24, belonging to the order taxales and the family taxaceae. among its most important secondary metabolites is taxol, a well-known anticancer drug. the aim of this study was to investigate the induction of hairy roots in perennial yew seedlings using agrobacterium rhizogenes to optimize the production of secondary metabolites under in vitro conditions. the experiment was conducted as a factorial design in a completely randomized format with three replications. the factors examined included explant type at two levels (root and leaf) and bacterial strain at three levels (atcc-15834, tr107, mafe01724). the results demonstrated that the interaction of the examined factors significantly influenced the traits of hairy root induction percentage, fresh weight, and dry weight of hairy roots after two months. the highest percentage of hairy root induction, as well as fresh and dry weights, were achieved with the combination of the mafe01724 strain and leaf explants, which were significantly higher compared to other treatment combinations. the transgenic nature of the hairy roots was confirmed by tracing a segment of the rolb gene using pcr amplification, while no corresponding band was amplified for non-transgenic (wild-type) roots. overall, the results of this study indicate that the induction of hairy roots in perennial yew (taxus baccata) seedlings is influenced by the explant type and bacterial strain. these findings provide an essential prerequisite for further experiments on hairy root cultures aimed at the production of pharmaceutical metabolites.