کارایی انواع تله‌ها و حشره کش‌های متداول روی نوسانات جمعیت مگس میوه مدیترانه‌ای در استان گلستان

مگس میوه مدیترانه ای ceratitis capitata(wiedemann) به دلیل پلی فاژی و توانایی تهاجمی بالا در بین مخرب‌ترین آفات در سراسر جهان شناخته می‌شود. در این پژوهش سعی شد تا با داده های به دست آمده از شکار تله ها، نوسان جمعیت در باغات مختلف مشخص شده و زمان صحیح سم پاشی تعیین گردد تا با کمترین تعداد دفعات سم پاشی، بالاترین کارایی بدست آید. این پژوهش شامل دو آزمایش است که عبارتند از آزمایش اول کارایی تله های بطری و مکفیل به همراه جلب کننده هایی نظیر پروتئین هیدرولیزات، سراتینکس و پارافرومون جنسی تری مدلور و در آزمایش دوم کارایی آفت کش های مالاتیون و دلتامترین به تنهایی و یا همراه با پروتئین هیدرولیزات در کنترل این آفت بررسی شد. طرح آزمایشی در قالب بلوک کامل تصادفی اجرا شد. نتایج این مطالعه نشان می‌دهد که تله مک‌فیل به همراه جاذب تری‌مدلور نسبت به سایر تله‌ها و جاذب‌ها کارایی بهتری داشته است. بررسی نمودار نوسانات جمعیت آفت روی درخت انجیر نشان‌دهنده شش پیک جمعیتی است. بررسی نوسانات جمعیت بر روی نارنگی ژاپنی، خرمالو و پرتقال یافا مشخص کرد که سه پیک برای این آفت وجود دارد که با همدیگر هم‌پوشانی دارد. نتایج نشان داد که ترکیب حشره کش+ پروتئین عملکرد بالاتری دارد. همچنین دلتامترین + پروتئین هیدرولیزات چهارده روز بعد از سم پاشی، بالاترین درصد کارایی را دارد. بنابراین می‌توان نتیجه‌گیری کرد که پایش منظم باغات با استفاده از تله مکفیل به همراه جاذب تری‌مدلور به‌منظور تعیین زمان محلول‌پاشی مرحله نخست مدیریت این آفت و در گام بعدی محلول‌پاشی با حشره‌کش دلتامترین به همراه پروتئین هیدرولیزات جمعیت این آفت را در باغات آلوده، به شدت کاهش می‌دهد.

the effectiveness of various types of traps and common insecticides on mediterranean fruit fly population fluctuation in golestan province

the mediterranean fruit fly ceratitis capitata (wiedemann) is known as one of the most destructive pests worldwide due to its polyphagous and high invasive ability.in this research, it was tried to determine the correct time of spraying with the data obtained from traps and population fluctuations in different orchards, so, the highest efficiency can be obtained with the least number of spraying applications.  in this research, two experiments were conducted simultaneously during two years. in the first experiment, the effectiveness of the bottle and macfil traps along with attractants such as protein hydrolysate, caratinex® and sex parapheromone trimedlure® were investigated in attracting of mediterranean fruit fly and the second experiment was the efficiency of pesticides malathion and deltamethrin alone or together with protein hydrolyzate in controlling of this pest was investigated. the experimental design was implemented in the form of a randomized complete block. the results of this study show that macfil traps with sex parapheromone trimedlure® attractant were more efficient than other traps and attractants. the study of the pest population fluctuations on fig orchard shows six population peaks. the study of population fluctuations on japanese tangerines, persimmons and jaffa oranges revealed that there are three peaks for this pest that overlap with each other. the results showed that the combination of insecticide + protein hydrolysate has a higher performance. also, deltamethrin+protein hydrolysate has the highest percentage of efficiency fourteen days after spraying. therefore, it can be concluded that regular monitoring of orchards using macfil traps with sex parapheromone trimedlure® adsorbent in order to determine the time of foliar spraying is the first stage of management of this pest and in the next step, foliar spraying with deltamethrin+protein hydrolysate will greatly reduce the population of this pest in infected orchards.