بررسی تاثیر آلودگی خاک با فلزات سنگین در رشد و نمو گیاه گندم در شرایط گلخانه‌ای

تحقیق حاضر به منظور بررسی سمیت برخی فلزات سنگین منتخب بر رشد گیاه گندم و عملکرد آن در شرایط گلخانه‏ای انجام گردید.  آزمایش در سطح گلخانه و با استفاده از رقم پیشگام و آذر2 انجام گردید. پنج فلز سنگین کادمیوم (cd)، کروم (cr)، نیکل (ni)، روی (zn) و سرب (pb) برای این آزمایش انتخاب گردید. پس از یک ماه از شروع آزمایش انواع مختلف فاکتورهای رشدی اندازه‏گیری و مورد تجزیه و تحلیل آمار قرار گرفت. نتایج نشان دادند که تمام فلزات سنگین مورد آزمایش، قادر به ایجاد کاهش معنی‏داری در اکثر فاکتورهای رشد گیاه گندم هستند. در بین فلزات سنگین مورد آزمایش، کادمیوم بعنوان سمی‏ترین فلز اندازه‏گیری گردید و پس از آن به ترتیب نیکل، سرب، کروم و روی بیشترین اثرات منفی را در رشد و نمو گیاه گندم داشتند. حضور غلظت بالای کادمیوم در خاک منجر به کاهش 54.9 درصدی در وزن کل بوته و 45 درصدی در ارتفاع بوته و 47% محتوای کل پروتئین گیاه را باعث گردید. این کاهش وزن کل برای تیمار نیکل، سرب و کروم به ترتیب 28، 17 و 15 درصد بود ولی تیمار فلز روی تاثیر معنی‏داری روی وزن کل بوته نداشت، هرچند به صورت معنی‏داری غلظت بالای فلز روی در خاک باعث کاهش 9% محتوای کل پروتئین گیاهی و 12 درصدی وزن محتوای کل پروتئین گیاهی گردیده بود. نتایج نشان داد که غلظت‏های نه چندان بالای فلزات سنگین در خاک، از لحاظ کشاورزی می‏توانند باعث کاهش رشد گیاه استراتژیک گندم شده و محصول تولیدی را کاهش دهند. بنابراین لازم است در مورد غلظت های مجاز برخی از این فلزات در خاکهای کشاورزی به ویژه در خاک مزارع مورد استفاده در کشت گندم تجدید نظر شود.

investigating the effect of soil contamination with heavy metals on the growth and development of wheat seedlings in greenhouse conditions

the aim of this study was to evaluate the toxicity of some selected heavy metals on wheat growth and performance under greenhouse conditions. the experiment was conducted using two wheat cultivars, pishgam and azar2. five heavy metals, namely cadmium (cd), chromium (cr), nickel (ni), zinc (zn), and lead (pb), were applied to the soil at desired concentration for each. after one month of cultivation, various growth parameters were measured and subjected to statistical analysis. the results indicated that all the tested heavy metals significantly reduced most of the wheat growth parameters. cadmium was the most toxic metal, followed by nickel, lead, chromium, and zinc, in decreasing order of toxicity. cadmium treatment decreased the plant dry weight, plant height, and total protein content by 54.9%, 45%, and 47%, respectively. nickel, lead, and chromium treatments reduced the plant dry weight by 28%, 17%, and 15%, respectively, while zinc treatment did not affect the plant dry weight or height significantly. however, zinc treatment also decreased the total protein content and root dry weight by 9% and 12%, respectively. the findings of this study demonstrated that the presence of heavy metals in the soil can impair the growth and performance of wheat, which is a strategic crop in iran. therefore, it is necessary to revise the permissible levels of some of these metals in agricultural soils, especially those used for wheat cultivation.