تحلیل هیجان شرم در روان‌شناسی اخلاق و امکان سنجی ابتناء اخلاق الهی و اجتماعی بر آن

هیجانات اخلاقی از ظرفیت مناسبی برای تبیین برخی از فضائل اخلاقی برخوردار می باشند؛ که در مباحث روانشناسی اخلاق به روش تجربی مباحث متنوعی ذیل هر یک از هیجانات شناسایی شده، بیان شده است. هدف از نگارش این پژوهش تبیین تاثیر هیجان شرم به‌عنوان رکن اصلی هیجانات خودآگاه بر ساحت اخلاق الهی و اخلاق اجتماعی است. مهم ترین نتیجه ای که با استفاده از روش توصیفی – تحلیلی وجمع آوری اسنادی به دست آمده است این است که هیجان شرم امری فطری که متشکل از سه مولفه نظارت بیرونی، کرامت درونی و قبح رفتاری است و می تواند به عنوان یک فضیلت اخلاقی در ارزیابی خویشتن و در نسبت با خداوند، زمینه نیل انسان به مراتبی از تقوا که مبتنی بر کرامت خود می باشد،را محقق سازد. افزون بر این هیجان شرم در حوزه اخلاق اجتماعی منشا بروز رفتارهای نیکی مانند «احترام» و «اکرام دیگران» و «وفای به عهد» می شود.

analysis of the emotion of shame in moral psychology and the feasibility of basing divine and social ethics on it

moral emotions have a suitable capacity to explain some moral virtues; which have been expressed in the discussions of moral psychology through various empirical methods under each of the identified emotions. the purpose of this research is to explain the effect of the emotion of shame as the main pillar of conscious emotions on the field of divine morality and social ethics. the most important result obtained by using the descriptive-analytical method and collecting documents is that the emotion of shame is an innate act that consists of three components: external monitoring, internal dignity, and behavioral ugliness. and as a moral virtue in self-evaluation and in relation to god, it can provide the basis for man to achieve a level of piety based on his dignity. in addition, the emotion of shame in the field of social ethics is the source of good behaviors such as “respect” and “honoring others” and “keeping promises”.