نقد و بررسی زبان تخیل حکیم نظامی گنجوی در ترسیم سیمای زنانه (بر اساس منظومه خسرو‌و‌شیرین)

معناهای پنهان و آشکاری که هنرمند در نحوۀ بیان خود در یک اثر روایی می‎آفریند، متاثر از تخیل اوست که در درون گفتمان وی نفوذ‎ می‎کند و صورت آن، اثر هنری را به وجود می‎آورد. در این کنش و واکنش ذهنی، حس همدلی مخاطب، با پیروی از طبیعت، احساسات درونی و نگرش اجتماعی برانگیخته‎ می‎شود. استخراج زبان تخیل در ترسیم سیمای زنانه در منظومۀ خسرو ‎و ‎شیرین حکیم نظامی گنجوی که شاعران هنرمند فراوانی از آن پیروی کرده‌اند، موضوع پژوهش پیشِ رو است. در این مقاله، نشانه‎های هنری شاعر، در بستر بیان و بدیع در معرفی ساحت معشوق، صفات و ویژگی‎ها و همچنین کنش‎های وی، به‎عنوان یکی از عناصر وحدت‎بخش ادب غنایی مورد بررسی ‎قرار ‎گرفته‎است. حاصل کار نشان ‎می‎دهد با وجود روایی‎بودن اثر، شاعر هیچ‎گاه از تصویرپردازی معشوق در لایه‎های زبانی جدا نشده و با ارائه‌ای نمایشی‎، مجموعه‌ای از تصاویر را خلق نموده که در فرم‎هایی متاثر از طبیعت‌گرایی، قوانین رمانسی، تصاویر ازپیش‎تعیین‎شده قرار داشته و زبان آن، با تزاحم تصویری و ترکیب هنری درآمیخته‎است. این تصاویر تابلوی بزمی رزمی از صحنه شکار آهو (شیرین) به‎وسیلۀ شیر (پادشاه) است. در این پرداخت هنری، برخلاف هنجارهای پیشین ادب روایی عاشقانه، معشوق زن، در طبقه معشوقگان آرمانی و قدسی صرف قرار ندارد، بلکه به حوزۀ زنان واقعی وارد ‎شده‎است. از ‎این‎ رو، با وجود قدسی‎بودن تصاویر، شخص محوری، (شاهدخت) واقعی است.

criticism of nezami ganjavi's imaginative language in drawing the female face (based on the poetry of khosrow and shirin)

the hidden and obvious meanings that the artist creates in the way he expresses himself in a narrative work are influenced by his imagination, which penetrates into his speech and its form creates the work of art. in this mental action and reaction, the audience's sense of empathy is aroused by following nature, inner feelings and social attitude. the poem of khosrow and shirin hakim nezami-ganjavi, as one of the first romantic poems of persian literature, which has been followed by many artistic poets, is the subject of the present study. in the upcoming research, the artistic signs of the poet in the context of expression and originality in introducing the lover, his traits and characteristics as well as his actions, as one of the unifying elements of lyrical literature, are investigated. it is the result of the work shows that despite the authenticity of the work, the poet has never separated from the imagery of the beloved, and with a dramatic performance, the combined images of simile in metaphor (recognition), influenced by naturalism in the description, laws romance and pre-determined images in the transition of his personal thoughts and emotions have created a portrait of a goat-martial from the scene of deer hunting by a lion (king). in this artistic treatment, contrary to the previous norms of romantic narrative literature, the female lover is not in the category of ideal and holy lovers and has entered the field of real women. therefore, despite the sanctity of the images, the central person (prince) is real.