>
Fa   |   Ar   |   En
   بررسی جدایی‌گزینی اجتماعی - فضایی گروه‌های تحصیلی و شغلی در کلان‌شهر شیراز  
   
نویسنده اژدری ابوالقاسم ,تقوایی علی اکبر ,ظهیرنژاد عارف
منبع مطالعات شهري - 1394 - دوره : 4 - شماره : 16 - صفحه:67 -80
چکیده    توسعه و شکل‌گیری سریع و غیر قابل مهار کلانشهرها و همچنین تاثیرگذاری نیروهای جدید اجتماعی_اقتصادی ملی و بین‌المللی، به ‌طور کلی جغرافیای ملی و به‌ طور خاص خصوصیات کلانشهرها را تغییر داده که نتیجه‌ آن مجموعه‌ای از خروجی‌های فضایی و اجتماعی متنوع و تاثیرگذار بر کلا‌نشهرهاست. از ملموس‌ترین اثرات عدم برنامه‌ریزی مناسب برای روبه­رو شدن با این تحولات، عدم توزیع مناسب منابع میان گروه‌ها و اقشار مختلف جامعه و در نتیجه نابرابری‌ها و جدایی‌گزینی‌های اجتماعی_اقتصادی است. کلا‌نشهر شیراز نیز همچون دیگر کلانشهرهای ایران تغییرات گسترده‌ای را طی سال‌های اخیر تجربه نموده است. توسعه‌ای که علاوه بر دست‌اندازی به نواحی پیرامونی شهر، موجب جدایی گزینی گروه‌های مختلف اجتماعی شهر از یکدیگر شده‌ است. از این ‌رو هدف این پژوهش بررسی الگوهای جدایی‌گزینی اجتماعی_فضایی گروه‌های اجتماعی کلانشهر شیراز در سال 1390 با روش توصیفی_تحلیلی است. به‌ طوری که بتوان علاوه بر بیان کمی تفرق‌های ‌اجتماعی موجود، توزیع فضایی گروه‌های مختلف را نیز بررسی نمود. در واقع ابتدا با استفاده از شاخص‌های جدایی گزینی، تفرق‌های اجتماعی به صورت کمی بررسی می‌شود و سپس با استفاده از شاخص موران محلی انسلین، خوشه‌های شکل گرفته از این تفرق فضایی در سطح کلانشهر شیراز استخراج می‌شود. داده‌های مورد استفاده در این پژوهش از مرکز آمار ایران تهیه شده و مربوط به سرشماری سال 1390 دو شهر شیراز و صدرا و بر مبنای 505 حوزه آماری است. یافته‌های پژوهش حاکی از جدایی‌ گزینی گروه‌های تحصیلکرده، طبقات بالا و  طبقات متوسط از گروه‌ها و اقشار کم برخوردار جامعه شیراز است. به‌ طوری که گروه‌های برخوردارتر (با شاخص جدایی‌گزینی 0.51 برای گروه‌های تحصیلی و 0.35 برای گروه‌های شغلی) در نواحی شمال غربی و غربی و اقشار ضعیف‌تر (با شاخص جدایی گزینی 0.38 برای گروه‌های تحصیلی و 0.35 برای گروه‌های شغلی) نیز در نواحی جنوبی و جنوب شرقی تجمع نموده‌اند. در واقع در حالی که اقشار ضعیف‌تر جامعه شیراز به طور قابل توجهی از منظر سطح تحصیلات و طبقه شغلی در نواحی حاشیه‌ای جنوبی و گاهی خارج از محمدوده خدماتی شهر با سطح خدمات بسیار پایین‌تر سکنی گزیده‌اند، اقشار برخوردار جامعه با نسبت بالایی متمایل به سکونت در نواحی گران قیمت‌تر شمال غربی، با سطح خدمات بالاتر و با آب‌ وهوایی بهتر هستند.
کلیدواژه جدایی‌گزینی اجتماعی_فضایی، گروه‌های تحصیلی، گروه‌های شغلی، کلانشهر شیراز
آدرس دانشگاه تربیت مدرس, دانشکده هنر و معماری, ایران, دانشگاه تربیت مدرس, دانشکده هنر و معماری, گروه شهرسازی دانشکده هنر و معماری, ایران, دانشگاه تربیت مدرس, دانشکده هنر و معماری, ایران
پست الکترونیکی a.zahirnejad@modares.ac.ir
 
 

Copyright 2015
Islamic World Science Citation Center
All Rights Reserved