ملاحظات حقوقی بکارگیری سلاح پهپاد در مقابله با تروریسم فرامرزی

مبارزه با گروه‌های تروریستی فرامرزی امروزه دغدغه بسیاری از دولت‌های جهان است. اهمیت پژوهش ازآنجا ناشی می‌شود که جمهوری اسلامی ایران نیز همواره در معرض تهدیدات تروریستی بوده است، مبارزه با تروریسم یکی از دغدغه‌های مهم آن است در این میان سلاح پهپاد به جهت برخورداری از ویژگی‌هایی منحصربه‌فرد، به‌کرات در مبارزه با گروه‌های تروریستی استفاده‌شده است. در استفاده از تجهیزات و سلاح‌های نظامی، ازجمله پهپاد، علیه اهداف تروریستی خارجی، از حیث حقوق بین‌الملل دو مسئله قابل‌طرح است. اول آنکه آیا از منظر حقوق بر جنگ امکان عملیات نظامی علیه مواضع گروه‌های تروریستی فرامرزی وجود دارد؟ ثانیاً در مبارزه با این گروه‌ها آیا سلاح پهپاد از منظر حقوق بشردوستانه، دارای معیارها و تناسب‌های لازم هست یا خیر؟ این مقاله با رویکرد ارائۀ پاسخ‌هایی عملیاتی و کاربردی و با روش تحلیلی-توصیفی سعی در ارائه راهکارهایی دارد که منطبق با حقوق بین‌الملل باشد. با توجه به بررسی‌های صورت گرفته، مقاله حاضر به این نتایج رسیده است: 1. تنها درصورتی‌که دولتی به‌واسطه گروه تروریستی حملاتی را علیه دولتی دیگر ترتیب دهد یا از گروهی تروریستی حمایت کرده و قلمروی خود را به پناهگاهی برای آن تبدیل کند، بر اساس قواعد شرعی و حقوقی، امکان دفاع مشروع در برابر آن گروه تروریستی، در خاک دولت خارجی، وجود دارد. در غیر این صورت مبارزه با تروریسم باید در سایه همکاری‌های قضائی-پلیسی بین‌المللی پیش رود. 2. با توجه به ماهیت گروه‌های تروریستی، بهترین سلاح، از جهت مطابقت با اصول حقوق بشردوستانه، در مبارزه با گروه‌های تروریستی پهپاد است که جمهوری اسلامی ایران نیز در ساخت و استفاده از آن توانمند است.

legal considerations about use of drones against cross-border terrorism

the fight against cross-border terrorist groups is a major concern for many states around the world, including islamic republic of iran. in recent years, islamic republic of iran has conducted military operations against terrorist strongholds in countries such as pakistan. the central question of this paper is under what legal conditions, in international law, military operations against cross-border terrorist strongholds are permissible. additionally, does the use of drones in the fight against these groups meet the necessary humanitarian law criteria? this paper adopts a descriptive-analytical approach to provide practical and applicable solutions in accordance with international law. based on the research conducted, the paper concludes that in contemporary international law, a state has the right of self-defence against a terrorist group if that group initiates attacks on behalf of a state through its territory or if that state supports the terrorist group and provides safe haven for its activities. otherwise, the fight against terrorism should be pursued through international judicial-police cooperation. furthermore, it appears that drones, given the nature of terrorist groups, are the most suitable weapon in terms of compliance with humanitarian law principles, and the islamic republic of iran is also capable of manufacturing and using them.