تاثیر برنامه آموزشی خودتعیین‌گری بر خودکارآمدی اجتماعی نوجوانان با آسیب بینایی

پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر آموزش خودتعیین‌گری بر خودکارآمدی اجتماعی در نوجوانان با آسیب بینایی انجام شد. این پژوهش با روش نیمه‌آزمایشی و با استفاده از طرح پیش‌آزمون پس‌آزمون با گروه گواه انجام شد. جامعۀ آماری شامل تمامی نوجوانان با آسیب بینایی شهر اصفهان می‌شد. نمونه شامل 20 نوجوان با آسیب بینایی از مرکز توان‌بخشی توکل و مدرسۀ شهید عابدی می‌شد که با روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب و با روش تصادفی به دو گروه تقسیم شدند که در هر گروه ده نفر وجود داشت. برای سنجش خودکارآمدی اجتماعی از مقیاس سنجش خودکارآمدی اجتماعی نوجوانان کنلی (1989) استفاده شد. گروه آزمایش در برنامۀ آموزش خودتعیین‌گری در 10 جلسۀ 60 دقیقه‌ای شرکت کردند؛ در حالی‌ که گروه گواه در این برنامه‌ شرکت نکردند. داده‌ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیری تجزیه‌وتحلیل شد. نتایج بیانگر تاثیر مثبت و معنادار مداخله بر خودکارآمدی اجتماعی و خرده‌مقیاس‌های آن در نوجوانان با آسیب بینایی بود (0.01 >p). بر اساس نتایج، خودتعیین‌گری از طریق تقویت مشارکت و تصمیم‌گیری به بهبود خودکارآمدی اجتماعی نوجوانان منجر می‌شود و می‌توان از این برنامه در مدارس و مراکز ویژۀ نوجوانان با آسیب بینایی استفاده کرد.

effectiveness of self-determination training program on social self-efficacy in adolescents with visual impairment

the present research aimed to investigate the effectiveness of self-determination training on social self-efficacy in adolescents with visual impairment. this research was conducted using a semiexperimental method and a pre-test-post-test design with a control group. the statistical populationincluded all adolescents with visual impairment in isfahan city. the sample included 30adolescents with visual impairment from tawakkul rehabilitation center and shahid abedi school,who were selected using the convenience method. they were randomly divided into two groupswith ten people in each group. to measure social self-efficacy, connolly’s adolescents social self-efficacy scale (1989) was used. the experimental group participated in the self-determinationtraining program in 10 sessions of 60 minutes, while the control group did not participate in thisprogram. the data were analyzed using multivariate analysis of covariance. the results showed thepositive and significant impact of intervention on social self-efficacy and their subscales inadolescents with visual impairment (p<0.01). based on the results, self-determination through strengthening participation and decision-making improves adolescents’ social self-efficacy, and this program can be used in schools and special centers for adolescents with visual impairment.