عقل فعال و طباع تام در حکمت اشراق و اندیشۀ شیعی
|
|
|
|
|
|
|
|
نویسنده
|
کمالی زاده طاهره ,اصغری فاطمه
|
|
منبع
|
پژوهش هاي فلسفي - 1396 - دوره : 11 - شماره : 20 - صفحه:211 -230
|
|
چکیده
|
عقل فعال در فلسفه اسلامی، عقل دهم از سلسله عقول دهگانه مشائی است که فعلیت عقل بالقوه انسانی در سایه اتحاد یا اتصال به عقل فعال تحقق می یابد. این حقیقت عقلانی در حکمت اشراق نقش وسیعتر و جذابتری را ایفا می کند. این پژوهش بر طبق سنت روش شناسی مطالعات تطبیقی به تحلیل و تطبیق آرائ اشراقی سهروردی و اندیشه شیعی می پردازد.یافته ها: 1-عقل فعال در حکمت اشراق، حقیقت ثابت ولی ذومراتب است که در نخستین تجلی نور اقرب و عقل اول است(هم رتبه با جبرئیل به عنوان فرشته مقرب)؛ سپس در رب النوع انسان و در نهایت به عنوان طباع تام و منِ آسمانی هریک از افراد انسانی به ظهور می رسد. 2-عقل فعال در حکمت شیعی به عنوان «نور محمدی» که باطن نبوت و حقیقت «ولایت» است در حقیقت ائمه دوازده گانه شیعی تجلی می یابد و امام به عنوان «طباع تام» و«رب النوع» مومنان در سرّ و جهر در تمام قرون و اعصار در کنار ایشان به عنوان مدبر و مرشد حضور دارد.
|
|
کلیدواژه
|
عقل فعال، طباع تام، حکمت اشراق، تشیع، نور محمدی، امام، مومنان
|
|
آدرس
|
پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی, گروه فلسفه, ایران, دانشگاه زنجان, ایران
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|