«یقین اخلاقی»؛ یک مفهوم، چند دیدگاه (ارزیابی دو رویکرد نسبی و مطلق در باب «یقین ‌اخلاقی» با تکیه بر در باب یقین ویتگنشتاین)

یکی از مفاهیم اخلاقیِ مهمی که در سال‌های گذشته ذهن بسیاری از فیلسوفان را به خود مشغول داشته، مفهوم «یقین اخلاقی» است. این معنی که آیا گزاره‌های اخلاقی‌ای وجود دارند که آن چنان یقینی به بار‌آورند که هیچ شک، شبهه و یا استدلال، دلیل و شاهدی یارای هماوردی با آن را نداشته باشد؟ به باور برخی فیلسوفان برای نمونه گزاره‌ «نادرستی کشتن افراد بیگناه» چنین یقین اخلاقی‌ای برای ما به ارمغان می‌آورد. از میان فیلسوفانی که در این قلمرو قلم زده‌اند، می‌توان به دو خوانش اساسی نایجل پلیزنتز و مایکل کوبر اشاره نمود. پلیزنتز یقین اخلاقی را مفهومی مطلق و طبیعی می‌داند که زیربنای داوری‌های اخلاقی ما است و در سوی دیگر، کوبر یقین اخلاقی را مفهومی نسبی دانسته و بر این باور است که یقین‌های ما در جامعه زبانی، فرهنگ و زمان ریشه دارد. در این مقاله تلاش می‌کنیم در پرتو دو خوانش مختلف و مهم، به زوایای گوناگون مفهوم «یقین اخلاقی» و اهمیت کاربست آن بپردازیم.

moral certainty, one concept, several perspectives; evaluation of two relative and absolute approaches about moral certainty based on wittgenstein’s on certainty

one of the important ethical concepts that has occupied the minds of many philosophers in the past years is the concept of moral certainty. this means whether there are moral propositions that are so certain that no doubt or argument or evidence can face them. according to some philosophers, for example, the statement &the wrongness of killing innocent people& brings us such moral certainty. among the philosophers who have written in this field, two basic readings of nigel pleasants and michael kober can be mentioned. pleasant considers moral certainty to be an absolute and natural concept that is the basis of our moral judgments, and on the other hand, kober considers moral certainty to be a relative concept and believes that our certainties are rooted in linguistic society, culture and time. in this article, we try to address the different dimensions of the concept of moral certainty and the importance of its application in two different and important readings.