تاملی در فلسفه‌ تحلیلی و قاره‌ای؛ نهیلیسم، میراثی از عصر روشنگری

در این نوشتار تلاش بر آن داریم تا با تاکید بر زمینه و زمانه‌ای که منجر به پیدایش دو نحله‌ تحلیلی و قاره‌ای گردید به بررسی خاستگاه‌های اصلی و بنیادیِ پیدایش آن‌ها در فلسفه‌ کانت و چالش‌ها و نقاط ضعف و قوت آن‌ها نزدیک شویم تا هم به وجوه ایجابی و سازنده و هم به وجوه سلبی میراث فلسفی کانت بپردازیم. در راه نیل به این مقصود ابتدا از شرح اجمالی برخی ویژگی‌ها و افتراقات این دو نحله‌ فلسفی آغازیده و سپس با پرداختن به برخی مقدمات لازم، سراغ کلیت فلسفه‌ کانت رفته تا از مدخل عمارت مستحکم فلسفی او به دو خروجی کلانِ تحلیلی و قاره‌ای برسیم. بدین سیاق از نزاع حکمت و شناخت در تعریف «فلسفه» تا دوالیسم «نومن-فنومن» کانت پیش خواهیم رفت و به میراث ناخوانده‌ فلسفه‌ او یعنی «نهیلیسم» نزدیک می‌شویم تا مواجهه‌ دو نحله‌ بزرگ تحلیلی و قاره‌ای را به بوته‌ بررسی و آزمون بگذاریم. در پایان نیز تلاش می‌کنیم گمانه‌هایی چند را در خصوص ضرورت همراهی و هم‌یاری دستاوردهای هر دو نحله، مطرح سازیم.

reflection in analytical and continental philosophy; nihilism, a legacy of the age of enlightenment

the present article, while emphasizing the field and time leading to the emergence of analytical and continental philosophy, tries to study the main and fundamental origins of their emergence in kant’s philosophy and to identify the strengths and weaknesses of both, to analyze the positive and efficient and the negative aspects of kant’s philosophical heritage. to reach this purpose, at first some characteristics and differences of the two approaches are described. then after presenting necessary introductions, through kant’s general and strong philosophy, we get the two general outputs of analytic and continental approaches. in this way we develop from kant’s episteme-sophia controversy to his nomen-phenomen dualism to get closer to his uninvited philosophy, i.e., nihilism so as to put into test the analytic-continental controversy. finally, we try to present some conjectures regarding the required accompaniment of both.