«کنش پژوهی اخلاقی» به مثابۀ فصل مشترک «تربیت پژوهی» با «طراحی پژوهی»

هدف: پیوند حکمت‌های «تربیت» و «طراحی» درگرو مترتب شدن هنجارهای اجتماعی بر آن‌ها و وجود ارتباط ذاتی میان عناصر «حقیقت‌جویی» و «کنش محوری» و همچنین وجود مضمون مشترکِ «پویایی در جهت تغییر مطلوب» به‌شرط حصول نتیجه است؛ بر همین مبنا پژوهش حاضر هدف واکاوی در فصل مشترک زیرگونه‌هایی از «تربیت پژوهی» و «طراحی پژوهی» را با عنوان «کنش پژوهی اخلاقی» در دستور کار خود قرار داده است که پژوهش در آن‌ها به‌مثابۀ کنش در عرصه‌های یادشده است.روش پژوهش: پژوهشِ مفهومیِ حاضر، از نوع بنیادی-نظری است و در آن با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی، پس از بررسی حوزه‌های «کنش پژوهی اخلاقی»، «تربیت پژوهی» و «طراحی پژوهی»، به تحلیل، تفسیر و ترکیب یافته‌ها و نتایج پرداخته‌شده است.یافته‌ها: یافته‌ها حاکی از آن است که تولید دانش در زیرگونه‌های پژوهشی یادشده در قالب «کنش پژوهی اخلاقی» در وادی‌های علم، فلسفه و تکنولوژی انجام می‌پذیرد و برای پرداختن به زمینه‌های مسئله، ارزیابی و راه‌حل، از «عقل نظری»، «عمل مولد»  و «عمل ابزاری» بهره گرفته می‌شود؛ همچنین استدلال‌های استقرائی، قیاسی و ربایشی،ر راهبردهای منطقی غالب برای تحقق غایی کنش یادشده هستند.نتیجه‌گیری: «کنش پژوهی اخلاقی»، فصل مشترک گونه‌های پژوهشی «کنش پژوهی تربیتی» و«پژوهش از طریق طراحی» است و پیشنهاد می‌شود در پژوهش‌های آینده، مطالعۀ تعامل و هم‌افزایی آن‌ها، با توجه به فصل مشترکشان در دستور کار قرار گیرد.

ethical action research as an intersection between education researches and design researches

the connection between the philosophy of education and design is dependent on the influence of social norms, and the inherent existing connection between the elements of truth seeking and action orientation, as well as the common theme of action in pursuit of desirable change as long as the intended result is achieved. taking these into consideration, the current study aims to analyze the commonalities of “education research” and “design research” subtypes, under the title of “ethical action research”. research in the aforementioned fields is the same as taking action in them. the current conceptual research is of a fundamental-theoretical type, which has used the descriptive-analytical method to analyze, interpret and combine the results and findings, after examining the fields of ethical action research, education research and design research. the results indicate that producing knowledge in the previously mentioned research subtypes is done in the form of ethical action research in the fields of science, philosophy and technology. theoretical reason, productive action and instrumental action are utilized to evaluate and find solutions for the dilemma. inductive, analogical and abductive reasoning are the dominant logical solutions for the preeminent realization of the aforementioned action. “ethical action research” could therefore be considered as the intersection between the two researches types of “educational action research” and “research through design”. it is advised that for future research, their interaction and synergy is taken into consideration due to the commonalities in their background.