بررسی رویکرد تربیت ذهن بر اساس دیدگاه حکمت متعالیه با تاکید بر تقویت قوه خیال درآموزش کودکان

نقش تربیت ذهن و تاثیر آن بر رشد عقلانی کودکان موضوعی است که اخیرا مورد توجه جدی صاحب‌نظران عرصه تعلیم و تربیت قرار گرفته است. سابقه طرح این مساله را می‌توان در آثار قدما بویژه صدرالمتالهین جستجو کرد. تبیین تفاوت دیدگاه صدوری ملاصدرا با سایرین در زمینه نقش آفرینی قوه خیال و ترجیح علم حضوری نسبت به علم حصولی در حکمت متعالیه، زمینه‌‌ساز مباحثی است که می‌تواند الگوی بدیعی از تربیت ذهن را به روی صاحب نظران بگشاید. این مقاله ضمن بیان موضوع شناخت و نحوه حصول علم اختلاف نظر بین حکمای مشاء را با صدرالمتالهین شیرازی در تربیت ذهن بررسی می‌کند. بر خلاف سایر اندیشمندان که منشاء علم را صورت‌های ذهنی حلول کننده در نفس قلمداد می‌کنند که به شکل حصولی قابل ادراک است، ‌‌‌ملاصدرا آن را حاصل ابداع و خلق در نفس دانسته که به شکل حضوری و با مشارکت فعال قوه خیال ایجاد می‌شود. بر این اساس به نظر می‌رسد در فرایند آموزش و پرورش، تربیت قوای ذهن به تنهایی برای رشد فراگیران کفایت نمی‌کند؛ لذا ضرورت دارد تا در برنامه‌های آموزش فلسفه به کودکان راه‌های تقویت قوه خیال نیز به عنوان یک عنصر کلیدی و تاثیرگذار، محور فعالیت برنامه‌ریزان آموزشی کشور قرار گیرد.

examining the approach of training the mind based on the perspective of transcendental wisdom with emphasis on strengthening imagination in children’s education

during the last two decades, the discussions related to theory of children’s mind and the teachings related to the process of mind training have been widely promoted in the intellectual circles of the world. in such a way that half of the researches related to cognitive evolution in some countries have been related to theory of mind. in our country, the project teaching philosophy to children was presented in order to strengthen and train the mind, which met with public approval. although this project was severely criticized by some researchers, it played an effective role in strengthening the students’ scientific foundation, acquiring problem solving skills and the training of the mind has played a role. this article, while stating the issue of cognition and how to acquire knowledge, which is considered as an important and independent issue of conflicting opinions of thinkers in this field, examines the disagreement between the scholars of masha and sadr al-mutalahin shirazi in this field. unlike other thinkers who consider the origin of science to be forms that dissolve in the soul and can be perceived in the form of achievement, mulla sadra considers it to be the result of its invention and creation in the soul, which is present and with participation. imagination is activated. based on this, in the process of education, the training of mental powers alone is not enough for the growth and perfection of learners, and the strengthening of imagination should also be included in the agenda of the country’s educational planners.