واکاوی بنیان‌های فلسفی «دیزاین» به‌مثابه‌ کنش تکنولوژیکی به کمک معانی مستتر در مفهوم بینامتنی «تخنه»

هدف: به‌زعم بسیاری از نظریه‌پردازان مقولۀ «دیزاین»، ابهام در ماهیت و معنا، چالش‌های فلسفی متعددی را متوجه این حوزه از دانش نموده است و ازآنجایی‌که در غیابِ فهمِ کارکردِ بنیان‌هایِ فلسفیِ هر حوزه از دانش، تحقق صورت مناسب و کامل دانش‌پژوهی در آن ممکن نیست؛ بنابراین تعمیقِ شناخت در حوزۀ دانش دیزاین نیز همواره دغدغۀ صاحب‌نظران آن بوده است؛ در همین راستا، پژوهش توصیفی - تحلیلیِ حاضر به حوزۀ نظری «فلسفۀ دیزاین» مربوط می‌شود و در توسعۀ بحث پیرامون چیستیِ دیزاین راهگشا خواهد بود.روش پژوهش: در این پژوهش، برای پاسخ‌گویی به پرسش‌های «بنیان‌های فلسفی کنش دیزاین به‌مثابۀ کنش تکنولوژیکی کدم‌اند؟» و «کنش دیزاین، در ارتباط با ابعادِ مختلفِ معناییِ مستتر در قلمروی مفهومی «تخنه»، چگونه قابل تشریح است؟»، در ابتدا، در ارتباط با مقولۀ دیزاین، به واکاوی در مباحث حوزۀ «فلسفۀ تکنولوژی» و ابعاد مختلف معنایی مفهوم چندبعدی «تخنه» (ریشۀ واژۀ تکنولوژی)، پرداخته‌شده است؛ سپس تحلیل، تفسیر و ترکیب یافته‌ها و نتایج، در دستور کار قرارگرفته است.یافته‌ها: بیان بنیان‌های ِفلسفیِ دانش دیزاین به‌عنوان حوزه‌ای متعلق به فلسفۀ تکنولوژی در قالب هستی‌شناسی، معرفت‌شناسی و روش‌شناسی و همچنین تدقیق در معانی مستترِ مرتبط با دیزاین در قلمرو مفهومی تخنه، نظیر فن، زیبایی، لوگوس، میتوس، متیس، اپیستمه و پوئسیس، باهدفِ آتیِ بهره‌گیری از آن‌ها برای نظریه‌پردازی در دو ساحت دانش دیزاین و فلسفۀ دیزاین، از دستاوردهای مطالعۀ حاضر بوده است.نتیجه‌گیری: نتیجۀ کنش دیزاین به‌مثابۀ کنشی تکنولوژیکی، تولید دانشی است که ثمره آن ایجاد یک تعادل بین نظریه و مصنوع است و دو نوع «عمل مولد» و «عمل ابزاری» در آن قابل‌شناسایی است.

investigating the philosophical basis of design as a technological activity, considering the implicit meanings in the intertextual concept of techne

according to design theorists, ambiguity in essence and meaning has posed various challenges to this scientific field, and since a lack of understanding of the functions and philosophical foundations of a scientific field makes it impossible to realize the appropriate or complete version of that field, design researchers have focused on expanding their understanding of the field mentioned above. this descriptiveanalytical study focuses on the theoretical field of &design philosophy& and will be valuable for furthering the discussion on design’s essence. concerning this, this research will address the following questions: what are the philosophical underpinnings of the act of design as a technological action? and how can the act of design be discussed in terms of the various implications of the notion of techne?. to answer these questions, we will first examine the discussions over the concept of design in the sphere of &philosophy of technology as well as the various implications of the multidimensional concept of techne (the greek root word for technology). the data and findings will next be analyzed, interpreted, and integrated. the study’s achievements include addressing the philosophical foundations of design as a subfield of technology, epistemology, and methodology, and focusing on the implications of design based on the related concepts of techne, such as aesthetic, logos, mythos, metis, episteme, and poiesis, for use in future studies of the science and philosophy of design.