انتقادات ویکو به تفکّر دکارتی، به منزله یکی از مهم‌ترین سرآغازگاه‌های ظهور تفکّر تاریخی

ویکو به عنوان پیشگام متفکّران تاریخی اندیش، خاستگاه اندیشه تاریخی خود را طرح انتقادات از روش ریاضیاتی دکارتی قرار داد. تلاش دکارت، نه رسیدن به حقیقت، بلکه وصول به یقین با ملاک وضوح و تمایز بود و در صدد بود که همه علوم را با این شیوه یقینی کند. با این تلقّی علوم انسانی و از جمله تاریخ، از حوزه علوم خارج می شوند و این به معنی به فراموشی سپردن بخش اعظم میراث گذشتگان است. ویکو، مهمترین مشکل فلسفه دکارت را، درک غیرتاریخی و ایستای وی از سرشت بشر می داند. از نظر ویکو، ذات و سرشت انسان و به تبع آن تفکّر و تعقّل وی، در طول تاریخ متحوّل می گردد. ویکو این تحوّل را در دوره های مختلف تاریخ با شکل های متناظر تعقّل مورد توجّه قرار می دهد. ویکو، بر اساس قاعده «حقیقی، ساختنی است»، شرط شناخت هر چیز را ساختن آن می داند و بر این باور است که تاریخ و همه دستاوردهای بشری، به این جهت که ساخته آدمی و به تعبیری درونی هستند، از طریق بینش همدلانه و از طریق قوّ ۀ متخیّله، قابل شناخت اند. ویکو ضمن نقد روش دکارتی ، حاصل آن را گسست انسان از تاریخ و اجتماع می داند. از نظر ویکو معرفت راستین درباره هر چیز، دانش از راه علل یا به عبارتی دانش تاریخی درباره آن است. ویکو گرچه تاریخ راساخته آدمی می داند، امّا راهبر و هدایتگر آن را مشیّت الهی معرّفی می کند. از نظر ویکو، شناخت و تفسیر تاریخ در هر دوره، با شناخت صحیح قالب ها و اصول حاکم بر آن دوره و قالبهای فکری آن، مقدور است.

vico’s critique of cartesian thought as one of the most important beginings of the emergence of historical thinking

as a pioneer of historical thinkers, vico laid out the origins of his historical thought in his critique of cartesian mathematicalism. descartes’ effort, is not to attain the truth, but to attain certainty with the criterion of clarity and distinction. he sought to make all the sciences sure in this way. on the base of this point of view, all humanities, including history are excluded from the sphere of sciences, which means forgetting much heritage of the past. vico considers descartes’ unhistorical and static understanding of human nature as the most important philosophical problem of french philosopher. for vico the nature of man and consequently his thinking and reason have transformed throughout the history. vico justifies this transformation in different periods of history with corresponding forms of reasoning. on the base of his epistemological rule, namely “the real is constructive”, vico conceives making something as the condition of knowing it. therefore, he believes that history and all human achievements, are manmade and intrinsically constructed and hence are recognizable through empathetic insight and the power of imagination. vico believes that the outcome of cartesian philosophy is nothing other than human being’s disconnection from history and society. for vico, the true knowledge of everything is knowledge through its causes or, in other words, historical knowledge about it. although vico considers history as the result of manmade activites, he conceives divine providence as the leader and guide of history. in vico’s view, understanding history in any given period is possible through a proper understanding of the intellectual framework and principles governing that period.