مهارت تفکر انتقادی در ادبیات کودک

داستان نقش حیاتی در شکل‌‌گیری مهارت‌‌های تفکر انتقادی دارد. هدف از پژوهش حاضر، کشف امکانات بالقوه داستان‌‌های معمولی در تقویت و شکل‌‌گیری مهارت‌‌های تفکر انتقادی در کودکان است. در این پژوهش با استفاده از روش تحلیل محتوا، میزان مهارت‌‌ها و مولفه‌‌های تفکر انتقادی از دیدگاه ریچارد پل در داستان‌‌های تالیفی برای کودکان گروه سنی «ج» که در فاصله سال‌‌های 1340 تا 1385 در فهرست کتاب‌‌های مناسب شورای کتاب کودک به ثبت رسیده‌‌اند، بررسی شده است. نتایج پژوهش نشان می‌‌دهد که مولفه‌‌های استلزامات و پیامدها، اطلاعات، داده، شاهد، تجربه، هدف، قابلیت‌‌های استدلال اخلاقی نسبت به سایر مولفه‌‌ها در وضعیت بهتری قرار دارند. از ضعیف‌ترین مولفه‌‌ها نیز می‌‌توان به پیش فرض‌‌ها، اطمینان در تفکر، نظرات و استنباط‌‌ها و تفاسیر اشاره کرد. همچنین عمده رشد متوالی داستان‌‌ها به لحاظ مولفه‌‌های تفکر انتقادی صرف نظر از رشد مقطعی دهه‌ چهل در آثار متاخر و در دهه‌ هشتاد روی داده است.

Critical Thinking Skills in Children’s Literature

Story has a very critical role in the formation of critical thinking skills. The purpose of the prison research is to explore the potential benefits of normal stories in the formation and promotion of critical thinking skills in children. The present research has utilized content analysis method to explore the extent and components of critical thinking skills in the view of Richard Paul in stories authored for children at the age range of “C” (1012 years) all of which were published during 1961 2006 and listed as appropriate books in the Council of Children’s Books. The results indicate that the components of implications and consequences, information, data, evidence, experience, purpose, moral reasoning capabilities are in a better position than other components. The weakest components are assumptions, confidence in thinking, opinions and inferences, and interpretations. Also, most of the successive growth of stories in terms of critical thinking components has occurred in the late works and in the eighties, regardless of the crosssectional growth of the forties.