خاستگاه زیست‌شناختی انسان‌شناسی فلسفی هلموت پلسنر

استعاره‌ها در رویکرد جدید به دلیل ظرفیت‌های درونی‌ همانند برجسته‌سازی و تنوع نگاشت‌ها از حوزه‌های منبع، امکان فهم اخلاقی و زیست اخلاقی بهتری را برای ما فراهم می‌کنند. به تعبیر برخی، استعاره‌ها نه منحصر در استعاره‌های متعارف هستند و نه صرفاً امر شناختی، بلکه ما برای تفکر عمیق و ملاحظات فرهنگی سنجیده، نیازمند استعاره‌های پیچیده و نامتعارف هستیم. از سویی دیگر، سلول‌های بنیادی ویژگی‌های فوق‌العاده‌ای برای حوزه‌ منبع در استعاره‌ نامتعارف و پیچیده‌ اخلاقی دارند. از این‌رو، نگارنده، از استعاره‌ مفهومی سلول برای اخلاق بهره برده است. پرسش اساسی این جُستار این است: استعاره‌ مفهومی سلول در اخلاق چه زوایایی از اخلاق را برای ما برجسته می‌کند؟ دستاوردهای این پژوهش به این قرار است:استعاره‌ مفهومی سلول برای اخلاق، برخلاف اکثر استعاره‌های اخلاقی که استعاره‌های ساده و متداولی هستند و طبیعتاً قدرت کمتری برای زیست اخلاقی دارند، استعاره‌ای پرتوان، نامتعارف و پیچیده‌ای است که بخوبی می‌تواند از عهده تحلیل مراتب اخلاق برآید؛ استعاره‌ یادشده در اخلاق، پدیدارهای اخلاقی شکل گرفته و تمایزیافته در محیط دین و عرفان را به رسمیت می‌شناسد؛ در پرتو استعاره‌ سلولی اخلاق، تفاوت عملکرد اخلاقی در موقعیت‌ها و کنشگران اخلاقی مختلف بهتر تبیین می‌شود؛ این استعاره، برخلاف دیگر استعاره‌ها، آیدوس اخلاق را برجسته می‌کند نه یک ویژگی یا چند ویژگی اخلاقی را.

Helmuth Plessner; a Philosophical Anthropology of Biological Provenance

Helmuth Plessner, beside Max Scheler and Arnold Gehlen, is known as one of the great founders of new philosophical anthropology movement. From among new anthropological theories, however, perhaps none has recently come to the center of attention and begun to flourish more than Plessner’s, not only in the field of philosophical anthropology, but also in science and technology. The ground for such a socalled “Plessner Renaissance” shall be immediately known in this article, once the special place Plessner’s theory occupies in both the prominent contemporary explanatory paradigms, in general, and philosophicalanthropological theories, in particular, is specified. In doing so, Plessner’s philosophical contribution is determined as:A nonreductive naturalistic explanatory paradigm as a middle ground between new Darwinism, socialculturalhistorical constructivism, and naive transcendentalism.A phenomenologicalhermeneutical account of the biological life, in general.A biologicalbased transformational philosophical anthropology, in particular.The focus of the present article is on Plessner’s contribution to the philosophy of biology as well as philosophical anthropology.